Krajina, Slovensko, Typ krajiny, Obce, Slovenské, Zamagurie, Polia, Fotografie, Zamagurské obce

Plaveč

skala
Hits: 711

leží v nadmorskej výške 488 metrov nad morom rozlohe 16.68 km2. Žije tu 1811 obyvateľov (Wikipedia). : , , , , , . je maďarský názov (e.obce.sk). Najstaršia zmienka o obci je z roku 1269, obec však existovala už pred rokom 1100. Uhorský kráľ tu usadil vysunutú stráž Plavcov () na ochranu hraníc. Zrejme začiatkom 14. storočia sa tu usadilo noví obyvatelia podľa zákupného práva. V roku 1505 dostalo . V roku 1756 Plaveč vyhorela. V roku 1828 tu bolo postavených 130 . Od začiatkom 20. storočia tu existuje závod na výrobu syrov (plavec.sk).

Plaveč is situated at an altitude of 488 meters above sea level with an area of 16.68 km2. is home to 1811 inhabitants (). Historical names: Palowcha, Plauch, Plaucha, Plawecz, Plawec, Plaveč nad Popradom. Palocsa is the Hungarian name (..sk). The earliest mention of the village dates back to 1269, but the settlement existed before the year 1100. The Hungarian king settled an outpost of Plavcov (Polovcov) here to protect the borders. Probably in the early 14th century, new inhabitants settled here under lease law. In 1505, the town received market rights. Plaveč burned down in 1756. In 1828, 130 houses were built here. Since the beginning of the 20th century, there has been a cheese factory here (plavec.sk).

Плавець знаходиться на висоті 488 метрів над рівнем моря на площі 16,68 км2. Тут проживає 1811 мешканців (Wikipedia). Історичні назви: Паловха, Плауч, Плауха, Плавеч, Плавец, Плавець над Попрадом. Палоцса – угорська назва (e.obce.sk). Найстаріше згадання про село датується 1269 роком, але поселення існувало перед роком 1100. Угорський король поселив тут передовий загін Плавцов (Половців), щоб захищати кордони. Ймовірно, на початку XIV століття сюди приїхали нові мешканці за закупним правом. У 1505 році місто отримало торгові права. Плавець згорів у 1756 році. У 1828 році тут було збудовано 130 будинків. З початку XX століття тут діє фабрика сиру (plavec.sk).

Plaveč położone jest na wysokości 488 metrów nad poziomem morza, na obszarze 16,68 km2. Zamieszkuje tu 1811 mieszkańców (Wikipedia). Historyczne nazwy: Palowcha, Plauch, Plaucha, Plawecz, Plawec, Plaveč nad Popradom. Palocsa to węgierska nazwa (e.obce.sk). Najwcześniejsze wzmianki o wsi pochodzą z 1269 roku, jednak osada istniała już przed rokiem 1100. Węgierski król osiedlił tutaj posterunek Plavcov (Polowców), aby chronić granice. Prawdopodobnie na początku XIV wieku osiedliły się tu nowe osoby na podstawie prawa dzierżawnego. W 1505 roku miasto otrzymało prawa targowe. Plaveč spłonęło w 1756 roku. W 1828 roku wybudowano tutaj 130 domów. Od początku XX wieku działa tu fabryka (plavec.sk).

Krajina, Slovensko, Obce, Slovenské, Zamagurie, Fotografie, Zamagurské obce

Osturňa – goralská obec na Zamagurí

skala
Hits: 1008

je rázovitá goralská zamagurská obec, tiahne sa úzkou dolinou, ktorú obkolesujú . Patrí medzi najdlhšie Slovenska. Kataster obce patrí do ochranného pásma Pieninského národného parku. Osturňa leží vo výške 640 až 840 metrov nad morom. ploche 41,28 km2 tu žije 300 obyvateľov (Wikipedia). Názov obce je odvodený od slov znamenajúcich chrbát, roh. Osturne: , , , , , , , (obec-osturna.sk).

Neďaleko sa nachádzajú dve prírodné rezervácie: , Malé a prírodná pamiatka (Wikipedia). Osturňa vznikla v roku 1313 (sorger.sk). Prví rusínski sem prišli v roku 1313 (Wikipedia). Prvé prebiehalo v 13. a 14. storočí cez šoltýsov Doosídľovanie v 15. a 16. storočí prebiehalo na základe valašského práva (obec-osturna.sk). Vďaka tomu, ž tu neprebehla kolektivizácia, zachovali sa tu typické . Prevažná ť Osturne je od roku 1979 pamiatkovou rezerváciou ľudovej architektúry (Wikipedia).

Osturňa is a distinctive Goralská Zamagurská village, stretching along a narrow valley surrounded by mountains. is one of the longest villages in . The village’s territory belongs to the protective zone of the National Park. Osturňa is situated at an altitude of 640 to 840 meters above sea level. With an area of ​​41.28 km2, it is home to 300 inhabitants (). The name of the village is derived from words meaning ridge, horn. Historical names of Osturňa: Sidor, Kaprál, Homza, First, Mudrák, Petrula, Harabin, Gazdik (obec-osturna.sk).

Nearby are two nature reserves: Veľké Osturnianske Lake, , and the natural monument Jazero (Wikipedia). Osturňa was founded in 1313 (sorger.sk). The first Rusyn settlers arrived here in 1313 (Wikipedia). The first settlement took place in the 13th and 14th centuries through the so-called scholtzs. Resettlement in the 15th and 16th centuries took place based on Wallachian law (obec-osturna.sk). Thanks to the fact that collectivization did not take place here, typical terraced fields have been preserved. The majority of Osturňa’s architecture has been a monument reserve of architecture since 1979 (Wikipedia).

Устурь є характерною горальською селом Замагурської області, розтягнутим вздовж вузької долини, оточеної горами. Це одне з найдовших сіл Словаччини. Територія села належить до захисної зони Національного парку Пієнін. Устурь розташоване на висоті від 640 до 840 метрів над рівнем моря. На площі 41,28 км2 тут проживає 300 мешканців (Wikipedia). Назва села походить від слів, що означають гребінь, ріг. Історичні назви Устурі: Сідор, Капрал, Гомза, Перший, Мудряк, Петрула, Гарабін, Ґаздік (obec-osturna.sk).

Неподалік знаходяться дві природні резервати: Велике Остурнянське озеро, Мале Язера, та природний пам’ятник Язеро (Wikipedia). Устурь було засноване в 1313 році (sorger.sk). Перші русинські поселенці прибули сюди в 1313 році (Wikipedia). Перші освоєння відбувалися в XIII-XIV століттях через шольтів. Поселення в XV-XVI століттях відбувалося на основі валахського права (obec-osturna.sk). Завдяки тому, що колективізація не відбувалася тут, були збережені типові терасовані поля. Більшість архітектури Устурі стала пам’яткою народної архітектури з 1979 року (Wikipedia).

Osturňa to charakterystyczna wieś górska w Zamagurská, rozciągnięta wąską doliną otoczoną górami. Jest jedną z najdłuższych wiosek na Słowacji. Terytorium wsi należy do strefy ochronnej Pienińskiego Parku Narodowego. Osturňa leży na wysokości od 640 do 840 metrów nad poziomem morza. Na obszarze 41,28 km2 mieszka 300 mieszkańców (Wikipedia). Nazwa wsi pochodzi od słów oznaczających grzbiet, róg. Historyczne nazwy Osturňa: Sidor, Kaprál, Homza, Pierwszy, Mudrák, Petrula, Harabin, Gazdik (obec-osturna.sk).

W pobliżu znajdują się dwa rezerwaty przyrody: Wielkie Osturnianske Jezioro, Małe Jezera oraz pomnik przyrody Jazero (Wikipedia). Osturňa została założona w 1313 roku (sorger.sk). Pierwsi ńscy osadnicy przybyli tutaj w 1313 roku (Wikipedia). Pierwsze osadnictwo miało miejsce w XIII i XIV wieku za ą tzw. scholtzsów. Osadnictwo w XV i XVI wieku odbywało się na podstawie prawa wołoskiego (obec-osturna.sk). Dzięki temu, że nie doszło tutaj do kolektywizacji, zachowały się typowe pola tarasowe. Większość architektury Osturňa jest rezerwatem zabytków architektury ludowej od 1979 roku (Wikipedia).

Krajina, Slovensko, Obce, Slovenské, Zamagurie, Fotografie, Zamagurské obce

Červený Kláštor

skala
Hits: 4063

leží sútoku Dunajec a potoka , je centrom cestovného ruchu v Zamagurí. Dejiny sú zviazané s kláštorom, ktorý v roku 1319 založil  (cervenyklastor.sk). Jeho pomenovanie je aj  (Wikipedia.sk). Názov obce je odvodený od červenej krytiny na streche kláštora Jána, na ná prvého priora. V rokoch 1329 až 1563 bol sídlom kartuziánov, v rokoch 1704 – 1782 kamaldulov. V rokoch 1956 – 1966 bol kláštor obnovený a sprístupnený verejnosti (cervenyklastor.sk). 

V roku 1543 bol vyplienený kláštor na Kláštorisku v Slovenskom raji lúpežným rytierom Matejom Bašom. sa presťahovali na do Červeného Kláštora, lenž ten vyplienili z hradu (Nedeca) v roku 1545. Následkom toho mnísi opustili aj tento . V roku 1563 bol kartuziánsky kláštor pri obci zrušený.  získali kláštor od nitrianskeho biskupa Ladislava Maťašovského. Prestavali ho v barokovom štýle (muzeumcervenyklastor.sk) a premenovali ho na Kláštor pustovníkov Troch korún. Kamalduli boli , pomenovaní podľa materského kláštora v pri Arezze v Toskánsku (Wikipedia.sk). 

Vtedy vzniklo v kláštore významné literárno – prekladateľské a jazykovedné centrum. Výraznou osobnosťou bol páter , ktorý je považovaný za spoluautora prvého prekladu svätého do západoslovenského jazyka v roku 1750, s presnou gramatickou a pravopisnou normou. Významným bol aj Slovník latinsko-slovenský (muzeumcervenyklastor.sk). V roku 1754 v Červenom Kláštore bola založená lekáreň, ktorá bola známa aj za hranicami Spiša, najmä za správcovstva frátra Cypriána v rokoch 1756 až 1775 (cervenyklastor.sk). pestoval , zostavil rozsiahly herbár (cervenyklastor.sk), v roku 1766. Obsahuje 283 exemplárov, pri každom je názov latinský, nemecký, grécky, poľský a slovenský. Obsahuje poznatky o chorobách a o ich liečení (muzeumcervenyklastor.sk).

Cyprián, vlastným menom sa narodil 28.7.1724 v Polkovciach v nemeckou Sliezsku (dnes v Poľsku). Bol všestranne vzdelaný, študoval vo Wroclawi, zaoberal sa medicínou, botanikou, farmáciou, alchýmiou, mechanikou a kozmológiou. Do Červeného Kláštora prišiel v roku 1756 a žil tu až do svojej smrti v roku 1775. Cyprián liečil odvarmi z bylín, tinktúrami, čajmi, vedel naprávať zlomeniny, púšťať žilou.  hovorí o tom, že Cypriána lákal . Závidel orlovi ako sa vznáša do výšin. Zostrojil lietajúci stroj, na ktorom sa z Troch korún vzniesol poháňaný láskou ku švárnej pastierke. Anjel zazrel jeho obraz až na dne plesa Morské oko, kde ho bleskom zrazil na . Na tomto mieste vyrástla – veža a dodnes sa nazýva  (muzeumcervenyklastor.sk).

V obci sú , zamerané na kožné a choroby pohybového aparátu a neurologických chorôb. Na začiatku obce sa nachádza rybník na ploche 3 ha. Most (lávka) cez rieku, ktorý je v obci umožňuje prechod pre chodcov a cyklistov na poľskú časť Pienin, otvorená bola 12.8.2006 – je najdlhším (149.95 m) závesným mostom z lepeného dreva v Európe (cervenyklastor.sk).

Červený Kláštor is situated at the confluence of the Dunajec River and Lipník Stream, serving as the center of tourism in Zamagurí. The history of the village is closely tied to the monastery founded in 1319 by Kakaš Berzevici, also known as Lechnický kláštor (.sk). The name of the village is derived from the red roofing tiles on the roof of the monastery of St. John, as suggested by the prior. From 1329 to 1563, was the residence of Carthusians, and from 1704 to 1782, it was inhabited by Camaldolese monks. The monastery was restored and opened to the public between 1956 and 1966 (cervenyklastor.sk).

In 1543, the monastery in Slovak Paradise was plundered by the marauding knight Baša. The monks temporarily relocated to Červený Kláštor, only to be pillaged by soldiers from Dunajec Castle () in 1545. As a result, the monks abandoned the area. The Carthusian monastery near Lechnica was dissolved in 1563. The Camaldolese monks obtained the monastery from the Bishop . They reconstructed it in the Baroque style (muzeumcervenyklastor.sk) and renamed it the Monastery of the Hermitage of Three Crowns. The Camaldolese were a branch of the Benedictines, named after the mother monastery in Camaldoli near Arezzo in Tuscany (Wikipedia.sk).

During this time, the monastery became a significant literary, translational, and linguistic center. Father Romuald Hadbavný, considered a co-author of the first translation of the Holy Scripture into the western Slovak language in 1750, played a prominent role. He was also known for the Latin-Slovak Dictionary (muzeumcervenyklastor.sk). In 1754, a pharmacy was founded in Červený Kláštor, renowned even beyond the region, especially under the administration of friar Cyprián from 1756 to 1775 (cervenyklastor.sk). Cyprián cultivated medicinal plants, compiled an extensive herbarium (cervenyklastor.sk) in 1766, containing 283 specimens with names in Latin, German, Greek, Polish, and Slovak, along with information about diseases and their treatment (muzeumcervenyklastor.sk).

Cyprián, born Franz Ignatz Jäschke on July 28, 1724, in Polkowitz in German Silesia (now in ), was a polymath, studying medicine, botany, pharmacy, alchemy, mechanics, and cosmology. He arrived in Červený Kláštor in 1756 and lived there until his death in 1775. Cyprián treated ailments with herbal infusions, tinctures, and teas, practiced bone-setting, and bloodletting. The legend of Cyprián tells that the universe lured him. Envious of an eagle soaring into the heights, he constructed a flying machine on which he ascended from Three Crowns, propelled by love for a beautiful shepherdess. An angel saw his image at the bottom of the Sea Eye pond, striking him down with lightning. A formation called the Monk (Mních) emerged at this spot and remains so named to this day (muzeumcervenyklastor.sk).

The village is home to the Smerdžonka Spa, specializing in skin diseases, musculoskeletal disorders, and neurological conditions. At the beginning of the village, there is a 3-hectare pond. The bridge (footbridge) over the river, allowing passage for pedestrians and cyclists to the Polish part of , was opened on August 12, 2006. It is the longest (149.95 m) suspended wooden bridge in (cervenyklastor.sk).

Červený Kláštor leży na skrzyżowaniu rzeki Dunajec i potoku Lipník, pełniąc funkcję centrum turystyki w regionie Zamagurí. Historia wioski jest ściśle związana z klasztorem założonym w 1319 roku przez Kakaša Berzevici, znanego również jako Lechnický kláštor (Wikipedia.sk). Nazwa wioski wywodzi się od czerwonych dachówek klasztoru św. Jana, zasugerowanej przez pierwszego przeora. W latach 1329-1563 był siedzibą kartuzów, a w latach 1704-1782 zamieszkiwany był przez mnichów kamedułów. Klasztor został odrestaurowany i udostępniony publiczności w latach 1956-1966 (cervenyklastor.sk).

W 1543 r. klasztor Kláštorisko w Słowackim Raju został złupiony przez rycerza Mateja Bašę. Mnisi przenieśli się tymczasowo do Červený Kláštor, aby być splądrowanymi przez żołnierzy z zamku Dunajec (Niedzica) w 1545 r. W rezultacie mnisi opuścili to miejsce. Kartuzjański klasztor pod Lechnicą został zlikwidowany w 1563 r. Mnisi kameduli otrzymali klasztor od biskupa Nitry, Ladislava Maťašovského. Odbudowali go w stylu barokowym (muzeumcervenyklastor.sk) i zmienili nazwę na Klasztor Pustelników Góry Trzech Koron. Kameduli byli odłamem benedyktynów, nazwanym na cześć macierzystego klasztoru w Camaldoli koło Arezzo we Włoszech (Wikipedia.sk).

W tym czasie klasztor stał się znaczącym ośrodkiem literackim, translacyjnym i językowym. Ojciec Romuald Hadbavný, uważany za współautora pierwszego przekładu Pisma Świętego na zachodniosłowacki w 1750 r., odegrał w nim znaczącą rolę. Znany był również ze Słownika łacińsko-słowackiego (muzeumcervenyklastor.sk). W 1754 r. w Červený Kláštor założono aptekę, znaną nawet poza regionem Spisza, zwłaszcza pod rządami zakonnika Cypriána w latach 1756-1775 (cervenyklastor.sk). Cyprian uprawiał rośliny lecznicze, sporządził obszerny herbarz (cervenyklastor.sk) w 1766 r., zawierający 283 okazy z nazwami łacińskimi, niemieckimi, greckimi, polskimi i słowackimi, oraz informacje o chorobach i ich leczeniu (muzeumcervenyklastor.sk).

Cyprian, urodzony jako Franz Ignatz Jäschke 28 lipca 1724 r. w Polkowitz na Śląsku Niemieckim (obecnie w Polsce), był wielostronnie wykształcony, studiując medycynę, botanikę, farmację, alchemię, mechanikę i kosmologię. Przybył do Červený Kláštor w 1756 r. i mieszkał tam do swojej śmierci w 1775 r. Cyprian leczył roztworami ziołowymi, nalewkami i herbatami, praktykował nastawianie złamań i pobieranie krwi. Legenda o Cyprianie gł, że wszechświat go kusił. Zazdrosny o orła unoszącego się w górę, skonstruował latający pojazd, na którym wzniósł się z Gór Trzech Koron, napędzany miłością do pięknej pasterki. Anioł dostrzegł jego obraz na dnie stawu , uderzył go błyskiem i powstała skała nazwana Mnich (Mních), która nosi tę nazwę do dziś (muzeumcervenyklastor.sk).

Wioska jest domem dla uzdrowiska Smerdžonka, specjalizującego się w leczeniu chorób skóry, schorzeń układu ruchu i chorób neurologicznych. Na początku wioski znajduje się o powierzchni 3 ha. Most (kładka) przez rzekę, umożliwiający przejście pieszym i rowerzystom do polskiej części Pienin, został otwarty 12 sierpnia 2006 r. Jest to najdłuższy (149,95 m) wiszący drewniany most w Europie (cervenyklastor.sk).

,

Krajina, Slovensko, Obce, Slovenské, Zamagurie, Fotografie, Zamagurské obce

Bajerovce

skala
Hits: 2334

ležia severovýchode Levočských vrchov, v nadmorskej výške 665 metrov nad morom (bajerovce.sk). Ich rozloha je 16.11 km2 (wikipedia.org). V bývalom vojenskom obvode . V obci žije 296 obyvateľov. Zaujímavosťou je, ž sa tu nachádza chrbát rozvodia. Z jednej strany chrbta smeruje potok a vlieva sa do Severného mora, z druhej strany do Čierneho mora (bajerovce.sk). Najstaršia písomná zmienka o obci je z roku 1274. Vtedy vlastnil obcec – veľký pán . Je možné, že obec založili , ktorí vyrubovali . Neskôr sa obyvatelia venovali roľníctvu, chovu dobytka a oviec. V roku 1787 v 68-ich domoch žilo 463 obyvateľov.  : , , Bajorvágás, , , ,  ,  . 12.9.1954 obec vyhorela, zničilo sa 80 dreveníc a 90 hospodárskych usadlostí (bajerovce.sk). V obci sa konáva folklórny festival . Obec má prírodný amfiteáter (bajerovce.sk).

Bajerovce is situated in the northeast of the ( Hills), at an altitude of 665 meters above sea level (bajerovce.sk). Its area covers 16.11 km2 (.org). was part of the former military district Javorina. The village is home to 296 inhabitants. An interesting feature is the ridge watershed, where a stream flows from one side, ultimately reaching the North Sea, and from the other side, it flows towards the Black Sea (bajerovce.sk). The oldest written record of the village dates back to 1274 when it was owned by Bajorvagaš – the noble family. It is possible that Germans, who were clearing forests, founded the village. Later, the inhabitants engaged in agriculture, cattle farming, and sheep breeding. In 1787, 463 residents lived in 68 houses. Historical names of the village include Bayervagasa, Bajerowcze, Bajorvágás, Bayorwagasa, Beyerhaw, Bayrocz, Baiorocz, Bayor. On September 12, 1954, the village suffered a fire, destroying 80 wooden houses and 90 farmsteads (bajerovce.sk). The village hosts a festival dedicated to Rusyn culture and boasts a natural amphitheater (bajerovce.sk).

 

 

Krajina, Slovensko, Obce, Slovenské, Zamagurie, Fotografie, Zamagurské obce

Slovenská Ves

skala
Hits: 3058

patrí do Horného Spiša, leží v nadmorskej výške 650 metrov nad morom. Žije tu 1 800 obyvateľov. Prvá písomná zmienka o obci je z roku 1311 (slovenskaves.sk), pod názvom . Traduje sa, ž pôvodne ležala severnejšie, no prvýkrát ju zničilo v roku 1443 zemetrasenie a neskôr požiar (slovenskaves.sk). V rokoch 1710 – 1711 obec postihla . Obyvatelia sa venovali poľnohospodárstvu, najmä pestovaniu raže, jačmeňa, ovsu, ľanu a zemiakov. Venovali sa výrobe , drevorubačstvu, chovu oviec a dobytka, krčmárstvu, írstvu, obuvníctvu, kováčstvu, kolárstvu a pekárstvu (slovenskaves.sk). V obci sa nachádza z druhej polovice 14. storočia, v ktorej je neskorogotická z roku 1510 z Majstra Pavla z Levoče. V dolnej časti Slovenského potoka sa nachádza Kúty, vysokobylinná bujná zamokrená lúka, kde sa nachádza napr. orchidea . Severne od vyviera osem prameňov minerálnych vôd (slovenskaves.sk).

Slovenská Ves is part of Upper , situated at an elevation of 650 meters above sea level. The village is home to 1,800 residents. The written mention of the village dates back to 1311 (slovenskaves.sk), under the name Villa Sclavonicalis. is rumored that originally, it was located further north, but it was first destroyed by an earthquake in 1443 and later by a fire (slovenskaves.sk). In the years 1710 – 1711, the village was affected by the plague. The inhabitants were engaged in agriculture, primarily cultivating rye, barley, oats, flax, and potatoes. They were involved in linen production, logging, sheep and cattle breeding, innkeeping, tailoring, shoemaking, blacksmithing, wheelwrighting, and baking (slovenskaves.sk). The village is home to the Church of the Purification of the Virgin Mary from the second half of the 14th century, which houses a late Gothic statue of the from 1510, created by Master Paul of . In the lower part of the (Slovak Stream), there is , a high-herbaceous, lush wet meadow where, for example, the Epipactis palustris orchid can be found. Eight mineral water springs emerge north of the village (slovenskaves.sk).

Slovenská Ves znajduje się Górnym Spiszu, na wysokości 650 metrów nad poziomem morza. W miejscowości mieszka 1800 mieszkańców. Pierwsza pisemna wzmianka o wsi pochodzi z roku 1311 (slovenskaves.sk), pod nazwą Villa Sclavonicalis. Mówi się, że pierwotnie leżała bardziej na północy, ale po raz pierwszy została zniszczona przez trzęsienie ziemi w 1443 roku, a później przez pożar (slovenskaves.sk). W latach 1710-1711 wieś dotknęła zaraza. Mieszkańcy zajmowali się rolnictwem, głównie uprawą żyta, jęczmienia, owsa, lnu i ziemniaków. Zajmowali się również produkcją płótna, wycinką drzew, hodowlą owiec i bydła, prowadzeniem gospody, krawiectwem, szewstwem, kowalstwem, wójarstwem i piekarstwem (slovenskaves.sk). We wsi znajduje się Kościół Oczyszczenia Najświętszej Maryi Panny z drugiej połowy XIV wieku, w którym znajduje się późnogotycka rzeźba Matki Boskiej z 1510 roku, autorstwa Mistrza Pawła z Lewoczy. W dolnej części potoku Slovenský znajduje się Lúka Kúty, wysoka, bujna łąka bagienno-błotna, gdzie można znaleźć np. storczyka Epipactis palustris. Na północ od wsi wypływa osiem źródeł wód mineralnych (slovenskaves.sk).