Krajina, Slovensko, Príroda, Tatry, Hory, Biotopy, Fotografie

Lomnický štít

skala
Hits: 3887

je vyhľadávanou lokalitou turistov. Je druhým najvyšším vrcholom na Slovensku s výškou 2634 metrov nad morom. Chodí sa sem najmä z Tatranskej Lomnice lanovkou, resp. priamy výhľad naň je zo Starej Lesnej. Pod samotným vrcholom je asi najznámejšie tatranské pleso – Skalnaté pleso.

V minulosti bol Lomnický štít nazývaný aj Dedo (wikipedia.sk). Poliaci ho nazývali Kráľ Tatier. Nie je jasné, kto zdolal Lomnický štít ako prvý. Podľa niektorých zdrojov to bol kežmarský učiteľ Dávid Fröhlich v roku 1615 – avšak je možné, že zdolal vtedy Kežmarský štít (hiking.sk). Prvý, jasne doložený výstup sa viaže ku Jakubovi Fábrymu, ktorý tu hľadal zlato, z Medených lávok medzi rokmi 1760 – 1790 (Bohuš, 1996). Nadmorskú výšku určil a na Lomnický štít vystúpil v roku 1793 anglický cestovateľ Robert Townson s obdivuhodnou presnosťou na 2644 metrov nad morom (Smatana, 1973). Prvý zimný výstup zaznamenali Theodor Wundt a Jakub Horvay v roku 1891 (wikipedia.sk). Na vrchole vybudovaná štyri metre dlhá a meter široká vysunutá vyhliadková terasa pre turistov. Jej konštrukcia je pripevnená o skalu chemickými kotviacimi lepidlami (navrchol.sk). Vo vrcholovej budove je pracovisko Tatranskej lanovej dráhy, kde v nepretržitej službe sú vždy dvaja pracovníci. Nachádza sa tu pozorovacia stanica SHMÚ, v službe je vždy jeden meteorológ. Oddelenie kozmickej fyziky Ústavu experimentálnej fyziky SAV Košice tu má neutrónový monitor, ktorého úlohou je detekovať a zaznamenávať neutróny vznikajúce interakciou kozmického žiarenia s časticami v horných vrstvách atmosféry. Okrem nich sa tu ešte nachádza pracovisko Astronomického ústavu SAV Stará Lesná, oddelenia fyziky slnka, ktoré tu má koronograf. Treba myslieť na to, že hore je nízky tlak vzduchu, menej kyslíka a v budove je často veľmi nízka relatívna vlhkosť vzduchu, bežne aj menej ako 10 %. Objavujú sa aj nie celkom bežné prejavy búrok – sršanie, Eliášove ohne, silný statický náboj vo vzduchu. Signál slovenských mobilných operátorov je slabý (hiking.sk). Najvyššia zaznamenaná na vrchole je z 30.7.2005, 18.3 °C, zrážok tu spadne približne 1900 mm, maximálna snehová pokrývka tu dosiahla 25.3.2009 410 cm (wikipedia.sk). Až do roku 1955 bola visutá lanovka na Lomnický štít svojimi technickými parametrami svetovým rekordérom. Medzi osobnými lanovkami bola rekordná aj dĺžkou 5428 metrov. Pôvodne malo byť lano zavesené medzi Skalnatým plesom a Lomnickým štítom bez akejkoľvek podpery. Na jednom mieste šúchalo o skalu, preto jednu podperu bolo nutné postaviť. Aj to sa zmenilo, po rekonštrukcii v roku 1989 sa lanovka zaobíde bez nej (Ján Lacika).

Lomnický Peak is a sought-after destination for tourists, being the second-highest peak in Slovakia at an elevation of 2,634 meters above sea level. Visitors often reach it by cable car from Tatranská Lomnica, and it offers a direct view from Stara Lesna. Just below the summit lies one of the most famous Tatra mountain lakes, Skalnaté pleso.

In the past, Lomnický Peak was also referred to as Dedo (Grandfather) (wikipedia.sk). Poles called it the King of the Tatras. The first ascent is unclear, with some sources attributing it to the Kežmarok teacher Dávid Fröhlich in 1615. However, it is possible that he ascended Kežmarský štít at that time (hiking.sk). The first documented ascent is associated with Jakub Fábry, who was searching for gold in the Medené lávky region between 1760-1790 (Bohuš, 1996). The altitude was determined and the ascent was made by the English traveler Robert Townson in 1793 with remarkable precision, measuring 2,644 meters above sea level (Smatana, 1973). The first winter ascent was recorded by Theodor Wundt and Jakub Horvay in 1891 (wikipedia.sk). At the summit, a four-meter-long and one-meter-wide cantilevered viewing terrace has been built for tourists. Its construction is secured to the rock with chemical anchor adhesives (navrchol.sk). The summit building houses the workplace of the Tatranská lanová dráha (Tatra Cableway), continuously staffed by two employees. The SHMÚ (Slovak Hydrometeorological Institute) observation station is present, with one meteorologist on duty. The Institute of Experimental Physics of the Slovak Academy of Sciences in Košice has a neutron monitor that detects and records neutrons generated by the interaction of cosmic radiation with particles in the upper layers of the atmosphere. Additionally, there is a workplace for the Astronomical Institute of the Slovak Academy of Sciences in Stará Lesná, specializing in solar physics, equipped with a coronagraph. It’s important to note that at the summit, there is low air pressure, less oxygen, and the building often has very low relative air humidity, commonly less than 10%. Unusual meteorological phenomena, such as St. Elmo’s fire, static electricity, and hornets, can occur. The signal from Slovak mobile operators is weak (hiking.sk). The highest recorded temperature at the summit is from July 30, 2005, reaching 18.3 °C, with approximately 1900 mm of precipitation falling, and the maximum snow cover recorded on March 25, 2009, was 410 cm (wikipedia.sk). Until 1955, the Lomnický štít cable car held world records for its technical parameters, being the longest among personal cable cars at 5428 meters. Originally, the cable was to be suspended between Skalnaté pleso and Lomnický štít without any support. However, due to friction against the rock at one point, one support had to be built. This changed after reconstruction in 1989, and the cable car now operates without it (Ján Lacika).

Szczyt Lomnický jest poszukiwanym miejscem przez turystów, będąc drugim najwyższym szczytem na Słowacji, o wysokości 2634 metrów nad poziomem morza. Najczęściej odwiedzany jest za pomocą kolejki linowej z Tatranskiej Lomnicy, oferującej bezpośredni widok ze Starej Lesnej. Tuż poniżej szczytu znajduje się jedno z najbardziej znanych tatrzańskich jezior, Skalnaté pleso.

W przeszłości Lomnický był również nazywany Dedo (Dziadek) (wikipedia.sk). Polacy nazywali go Królem Tatr. Pierwsze wejście jest niejasne, a niektóre źródła przypisują go nauczycielowi z Kežmarok, Dávidowi Fröhlichowi, w 1615 roku. Jednak możliwe jest, że wtedy zdobył Kežmarský štít (hiking.sk). Pierwsze udokumentowane wejście związane jest z Jakubem Fábrym, który poszukiwał złota w rejonie Medené lávky między 1760 a 1790 rokiem (Bohuš, 1996). Wysokość została określona, a wejście zostało dokonane przez brytyjskiego podróżnika Roberta Townsona w 1793 roku z niezwykłą precyzją, mierzącą 2644 metry nad poziomem morza (Smatana, 1973). Pierwsze zimowe wejście odnotowali Theodor Wundt i Jakub Horvay w 1891 roku (wikipedia.sk). Na szczycie wybudowano czterometrowy i metrowy wysunięty taras widokowy dla turystów. Jego konstrukcja jest zamocowana do skały za pomocą chemicznych kotwiących klej

ów (navrchol.sk). Budynek na szczycie mieści siedzibę Tatranskiej lanovej dráhy (Tatrzańska kolej linowa), zawsze obsadzoną przez dwóch pracowników. Stacja obserwacyjna SHMÚ (Słowackiego Instytutu Hydrometeorologicznego) jest obecna, zawsze z jednym meteorologiem na dyżurze. Instytut Fizyki Doświadczalnej Słowackiej Akademii Nauk w Koszycach posiada monitor neutronów, który wykrywa i rejestruje neutrony generowane przez oddziaływanie promieniowania kosmicznego z cząstkami w górnych warstwach atmosfery. Dodatkowo, znajduje się tu pracownia Astronomicznego Instytutu Słowackiej Akademii Nauk w Stará Lesná, specjalizująca się w fizyce słonecznej, wyposażona w koronograf. Warto zauważyć, że na szczycie występuje niskie ciśnienie atmosferyczne, mniejsza ilość tlenu, a w budynku często bardzo niska wilgotność względna powietrza, zwykle poniżej 10%. Mogą występować nietypowe zjawiska meteorologiczne, takie jak ognie św. Elma, elektryczność statyczna i szerszenie. Sygnał od słowackich operatorów komórkowych jest słaby (hiking.sk). Najwyższa zarejestrowana temperatura na szczycie pochodzi z 30 lipca 2005 roku, wynosząca 18,3 °C, opady wynoszą około 1900 mm, a maksymalna pokrywa śnieżna została zanotowana 25 marca 2009 roku i wynosiła 410 cm (wikipedia.sk). Do 1955 roku kolej linowa na Lomnický štít utrzymywała rekordy świata pod względem parametrów technicznych, będąc najdłuższą wśród kolejek linowych osobistych o długości 5428 metrów. Początkowo lina miała być zawieszona między Skalnatým pleso a Lomnickým štít bez żadnego wsparcia. Jednak z powodu tarcia o skałę w jednym miejscu konieczna była jedna podpora. To jednak uległo zmianie po rekonstrukcji w 1989 roku, i kolej linowa obecnie działa bez niej (Ján Lacika).

TOP

Všetky

, ,

Krajina, Slovensko, Liptov, Fotografie

Prosiek

skala
Hits: 2244

Prosiek je obec na Liptove, ležiaca v nadmorskej výške 612 metrov nad morom. Neďaleko sa nachádza vodná nádrž Liptovská Mara (ocu.sk). Na ploche 12.65 km2 žije 202 obyvateľov (Wikipedia). Severne od sa našlo eneolitické sídlisko a z mladšej doby rímskej. Prvá písomná zmienka o obci medzi Prosieckym potokom a Sielnicou je z roku 1287. V roku 1352 sa spomína pod názvom Prezeky. Ďalšie historické názvy obce: Prozyk, Prozek, Prosýk. V roku 1600 bolo v obci 24 . Časti obce, Nižný Zádiel a Vyšný Zádiel boli v polovici 19. storočia začlenené s obcou Prosiek. V roku 1967 bola vyhlásená národná prírodná rezervácia Prosiecka dolina, kaňonovité krasové údolie (ocu.sk).

Prosiek patrí do okresu Liptovský , nachádza sa v Západných Tatrách. Je obklopený horskou krajinou, ponúka široké možnosti turisticky sa vyžiť.

Prosiek is a village in , situated at an altitude of 612 meters above sea level. Nearby is the Liptovská Mara water reservoir (ocu.sk). The village covers an area of 12.65 km2, and it is home to 202 inhabitants (Wikipedia). North of the village, an Eneolithic settlement and one from the younger Roman period were discovered. The first written mention of the village between the Prosiecky Stream and Sielnica dates back to 1287. In 1352, it is mentioned under the name Prezeky. Other historical names for the village include Prozyk, Prozek, and Prosýk. In 1600, there were 24 houses in the village. The parts of the village, Nižný Zádiel and Vyšný Zádiel, were incorporated into Prosiek in the mid-19th century. In 1967, the Prosiecka Dolina National Nature Reserve was declared, featuring a canyon-like karst valley (ocu.sk).

Prosiek belongs to the Liptovský Mikuláš district and is situated in the Western Tatras. Surrounded by mountainous landscapes, it offers a wide range of opportunities for tourist activities.

Prosiek to miejscowość na Liptowie, położona na wysokości 612 metrów nad poziomem morza. W pobliżu znajduje się zbiornik wodny Liptovská Mara (ocu.sk). Na powierzchni 12,65 km2 mieszka 202 mieszkańców (Wikipedia). Na północ od wsi znaleziono osadę eneolityczną i z okresu późnorzymskiego. Pierwsza pisemna wzmianka o wsi między potokiem Prosieckim a Sielnicą pochodzi z 1287 roku. W 1352 roku wspomina się o niej pod nazwą Prezeky. Kolejne historyczne nazwy wsi to Prozyk, Prozek, Prosýk. W 1600 roku we wsi było 24 domów. Części wsi, Nižný Zádiel i Vyšný Zádiel, zostały w połowie XIX wieku włączone do wsi Prosiek. W 1967 roku ogłoszono rezerwat przyrody Prosiecka dolina, kanionowe krasowate (ocu.sk).

Prosiek należy do powiatu Liptovský Mikuláš i znajduje się w Zachodnich Tatrach. Otoczony jest górskim krajobrazem i oferuje szerokie możliwości aktywnego wypoczynku turystycznego.

Krajina, Slovensko, Tatry, Fotografie

Zamkovského chata – vysokohorská chata v Malej Studenej doline

skala
Hits: 2410

Chatu postavil v rokoch 1942 – 1943 známy horský vodca a horolezec Štefan Zamkovský (vysoketatry.com). Pochádzal z Levoče. V Tatrách začínal ako nosič na Zbojnícku a Téryho chatu. Absolvoval množstvo výstupov, v rokoch 1929 – 1938 vykonal množstvo ťažkých prvovýstupov. V roku 1934 sa stal horským vodcom I. triedy. V roku 1936 sa stal nájomcom na Téryho chate, po piatich rokoch si postavil vlastnú (horydoly.cz). Cez vojnu poskytovala úkryt politickým utečencom, partizánom a židovským rodinám. Po znárodnení (zrejme v roku 1948) bol Zamkovský poverený správou Bílikovej chaty. Po niekoľkých týždňov ho pozbavili miesta a vykázali z Tatier. Odišiel aj s rodinou do Banskej Štiavnice. V roku 1992 bola chata reštituovaná jeho potomkom (vysoketatry.com). Po roku 1948 niesla chata meno Chata kapitána Nálepku (kamnahory.sk). Táto horská chata sa nachádza v ústí Malej Studenej vo Vysokých Tatrách v nadmorskej výške 1475 metrov nad morom. V súčasnosti chata ponúka ubytovanie a občerstvenie pre turistov. Ako zdroj elektrickej energie slúži malá vodná elektráreň na Malom Studenom potoku (wikipedia.sk). Chata je otvorená celoročne, je prístupná turistom z Hrebienka, zo Skalnatého plesa alebo od Téryho chaty (hiking.sk).

The hut was built in 1942-1943 by the renowned mountain guide and climber Štefan Zamkovský (vysoketatry.com). He originated from Levoča. In the Tatras, he started as a porter at Zbojnícka chata and Téryho chata. He completed numerous climbs and made several challenging first ascents between 1929 and 1938. In 1934, he became a first-class mountain guide. In 1936, he became the tenant of Téryho chata, and after five years, he built his own hut (horydoly.cz).

During the war, the hut provided shelter for political refugees, partisans, and Jewish families. After nationalization (presumably in 1948), Zamkovský was entrusted with the management of Bílikova chata. After a few weeks, he was removed from his position and expelled from the Tatras. He left with his family to . In 1992, the hut was restituted to his descendants (vysoketatry.com). After 1948, the hut bore the name Chata kapitána Nálepka (kamnahory.sk).

This mountain hut is located at the mouth of Malá Studená dolina in the High Tatras at an altitude of 1475 meters above sea level. Currently, the hut offers accommodation and refreshments for tourists. A small hydroelectric power plant on Malý Studený potok serves as the source of electricity (wikipedia.sk). The hut is open year-round and is accessible to hikers from Hrebienok, Skalnaté pleso, or Téryho chata (hiking.sk).

Chata została zbudowana w latach 1942-1943 przez znanego przewodnika górskiego i alpinistę Stefana Zamkovskiego (vysoketatry.com). Pochodził z Lewoczy. W Tatrach zaczynał jako tragarz na Zbojnickiej i Téry’ego chaty. Przeszedł wiele wspinaczek, w latach 1929-1938 dokonał wielu trudnych pierwszych wejść. W 1934 roku został przewodnikiem górskim I klasy. W 1936 roku został dzierżawcą chaty Téry’ego, po pięciu latach postawił swoją własną (horydoly.cz). Podczas wojny udzielał schronienia uciekinierom politycznym, partyzantom i żydowskim rodzinom. Po upaństwowieniu (prawdopodobnie w 1948 roku) Zamkovský został powołany do zarządzania chatą Bílikovej. Po kilku tygodniach został pozbawiony miejsca i wygnany z Tatr, wyjechał także z rodziną do Bańskiej Szczawnicy. W 1992 roku chata została zrehabilitowana przez jego potomków (vysoketatry.com). Po 1948 roku chata nosiła nazwę Chaty kapitána Nálepku (kamnahory.sk). Ta górska chata znajduje się u ujścia Małej Studennej Doliny w Wysokich Tatrach na wysokości 1475 metrów nad poziomem morza. Obecnie chata oferuje zakwaterowanie i wyżywienie dla turystów. Jako źródło energii elektrycznej służy mała elektrownia wodna na potoku Małego Studenego (wikipedia.sk). Chata jest otwarta przez cały rok, dostępna dla turystów z Hrebienka, ze Skalnatého plesa lub od chaty Téry’ego (hiking.sk).