Krajina, Slovensko, Príroda, Rastliny, Tatry, Organizmy, Fotografie

Vyšné Hágy

skala
Hits: 2821

V blízkosti Vyšných Hágov je Gerlachovský štít, Končistá (). V roku 1935 začala vtedajšia Robotnícka sociálna poisťovňa výstavbu protituberkulózneho sanatória, ktoré bolo uvedené do prevádzky v roku 1941. Špecializovaný ústav vykonáva veľmi náročné procedúry a zákroky, vrátane hrudnej chirurgie (vysoke-tatry.info).

Na prelome 19. a 20. storočia tu bola turistický základňa. Vyšné Hágy ležia pod vyústením Batizovskej kotliny do Popradskej kotliny pri Ceste slobody medzi Štrbským plesom a Starým Smokovcom. Pri zrode bol vtedy František Máriássy. V roku 1897 svoje majetky predal pruskému kniežaťu Kristiánovi Hohenlohovi. Avšak on neprejavoval veľký záujem o rozvoj turistického ruchu, Vyšné Hágy začali upadať. Táto nepriaznivá situácia sa zmenila v roku 1927, kedy majetky získal štát (vysoketatry.sk).

Maďarský názov pre Vyšné Hágy je Felsőhági, nemecký Hochhagi, poľsky Wyżnie Hagi  Ležia v nadmorskej výške 1125 metrov nad morom. Sídlisková časť Vyšných Hágov, ktorá sa nachádza pod Cestou Slobody sa nazýva Staré Hágy. Súčasťou je tiež Horáreň Zbelovo. Z Vyšných Hágov sa strmou, namáhavou žlto značenou turistickou trasou môžeme dostať až na Tatranskú magistrálu a k Batizovskému plesu a na druhú stranu vedie trasa na Nižné Hágy na okraji  Štôla, kde pokračuje do Novej Polianky. Vo Vyšných Hágoch končí Chodník zdravia, ktorý vedie z Tatranskej Lomnice paralelne s Cestou Slobody. Z Vyšných Hágov pochádza moderátor Gregor Mareš (Wikipedia).

Near Vyšné Hágy are Gerlachovský štít and Končistá (Peter Kaclík). In 1935, the then Workers‘ Social Insurance started the construction of an anti-tuberculosis sanatorium, which was put into operation in 1941. The specialized institution performs very demanding procedures and surgeries, including thoracic surgery (vysoke-.info).

At the turn of the 19th and 20th centuries, there was a tourist base here. Vyšné Hágy is located below the Batizovská basin, where it opens into the Poprad basin near the Road of Freedom, between and Starý Smokovec. At its inception, František Máriássy was involved. In 1897, he sold his properties to Prussian Prince Christian Hohenlohe. However, the prince showed little interest in developing tourism, leading to the decline of Vyšné Hágy. This unfavorable situation changed in 1927 when the state acquired the properties (vysoketatry.sk).

The Hungarian name for Vyšné Hágy is Felsőhági, the German name is Hochhagi, and the Polish name is Felsőhági. Vyšné Hágy is located at an altitude of 1125 meters above sea level. The residential area of Vyšné Hágy, situated below the Road of Freedom, is called Staré Hágy. The settlement also includes Horáreň Zbelovo. From Vyšné Hágy, a steep, challenging yellow-marked hiking trail leads to the Tatra Magistrala and Batizovské Pleso. On the other side, a route leads to Nižné Hágy on the edge of the village of Štôla, continuing to Nová Polianka. Vyšné Hágy is also the endpoint of the Health Trail, which runs from Tatranská Lomnica parallel to the Road of Freedom. The moderator Gregor Mareš is originally from Vyšné Hágy (Wikipedia).

W pobliżu Vyšných Hágov znajdują się Gerlachovský štít i Končistá (Peter Kaclík). W 1935 roku ówczesna Robotnicza Kasa Chorych rozpoczęła budowę sanatorium przeciwgruźliczego, które zostało oddane do użytku w 1941 roku. Wyspecjalizowany ośrodek wykonuje bardzo skomplikowane procedury i operacje, w tym chirurgię klatki piersiowej (vysoke-tatry.info).

Na przełomie XIX i XX wieku znajdowała się tu baza turystyczna. Vyšné Hágy leżą poniżej Kotliny Batizovskiej, gdzie otwiera się ona na Kotlinę Popradzką, przy Drodze Wolności, między Szczyrbskim Jeziorem a Starym Smokowcem. Przy ich założeniu uczestniczył František Máriássy. W 1897 roku sprzedał swoje majątki pruskiemu księciu Christianowi Hohenlohe. Jednak książę nie wykazywał większego zainteresowania rozwojem turystyki, co doprowadziło do upadku Vyšných Hágov. Ta niekorzystna sytuacja zmieniła się w 1927 roku, kiedy majątki zostały przejęte przez państwo (vysoketatry.sk).

Węgierska nazwa Vyšných Hágov to Felsőhági, niemiecka to Hochhagi, a polska to Felsőhági. Vyšné Hágy leżą na wysokości 1125 metrów nad poziomem morza. Część mieszkalna Vyšných Hágov, położona poniżej Drogi Wolności, nazywana jest Staré Hágy. W skład osady wchodzi również leśniczówka Zbelovo. Z Vyšných Hágov można dostać się stromym, wymagającym szlakiem turystycznym oznaczonym kolorem żółtym na Magistralę Tatrzańską i do Batizovskiego Stawu. Z drugiej strony prowadzi trasa na Nižné Hágy na skraju wsi Štôla, kontynuująca się do Nowej Polianki. W Vyšných Hágoch kończy się również Ścieżka Zdrowia, która prowadzi z Tatrzańskiej Łomnicy równolegle do Drogi Wolności. Z Vyšných Hágov pochodzi prezenter Gregor Mareš (Wikipedia).

Krajina, Slovensko, Typ krajiny, Príroda, Liptov, Hory, Hory, Biotopy, Fotografie

Nová Lesná

skala
Hits: 2683

Z Novej Lesnej je krásny výhľad na celý hlavný masív Vysokých Tatier. Nová Lesná ponúka skvelý priestor pre milovníkov turistiky, lyžovania (). Obec leží na styku Popradskej kotliny a juhovýchodného úpätia Vysokých Tatier. Žije tu 1250 obyvateľov. Prvá písomná zmienku je už z roku 1315, založili ju Berzeviczyovci. Obyvateľstvo bolo v hojnom počte nemecké. V obci pôsobil ako učiteľ Ján Stiel (1805 – 1890), ktorému sa pripisuje prvenstvo vo výstupe na Gerlachovský štít. Po vysťahovaní Nemcov obec chátrala. Dnes sa obyvatelia zaoberajú aj rôznymi službami v cestovnom ruchu, početné sú penzióny. Každoročne v lete sa koná medzinárodné atletické podujatie – beh do vrchu z na Hrebienok (vysoke-tatry.info).

From Nová Lesná, there is a beautiful view of the entire main massif of the High Tatras. Nová Lesná offers a great space for hiking and skiing enthusiasts, as mentioned by Peter Kaclík. The village is located at the junction of the Poprad Basin and the southeast foothills of the High Tatras. It is home to 1,250 residents. The first written mention dates back to 1315, and it was founded by the Berzeviczy family. The population was predominantly German. In the village, the teacher Ján Stiel (1805 – 1890) worked, credited with the first ascent of Gerlachovský štít. After the departure of Germans, the village fell into decline. Today, residents are also involved in various services related to tourism, and there are numerous guesthouses. Every summer, an international athletic event takes place – a hill run from the village to Hrebienok (vysoke-.info).

Krajina, Slovensko, Liptov, Fotografie

Stará Lesná

skala
Hits: 3775

Stará Lesná je obec na Liptove. Nad ňou je Tatranská Lomnica a Lomnický štít so Skalnatým plesom. Nad Starou Lesnou sa čnie Lomnický štít. Je tu veľmi čulý turistický ruch (). Obec bola založená rodinou Berzeviczy v druhej polovici 13. storočia, pôvodom z Tirolska (staralesna.info). Prvá zmienka sa viaže na rok 1294. Historické názvy: Erdewfalva, Alsoerdewfalwa, Óleszna, Felsöedöfalva, Altwaldorf. V roku 1787 tu žilo v 72 domoch 508 obyvateľov, ktorí chovali dobytok, vyrábali plátno, pracovali v lese v horách (staralesna.sk). Dnes tu žije asi 750 obyvateľov. Svoje pracovisko tu má Astronomický ústav SAV. V budúcnosti zrejme poznačí dianie v oblasti fakt, že sa našli geotermálnym vrtom výdatné termálne  (vysoke-tatry.info).

V blízkosti sa nachádza známe horské stredisko Tatranská Lomnica, čo robí Starú Lesnú ideálnym východiskovým bodom pre milovníkov turistiky, lyžovania a iných outdoorových aktivít. V lete si môžete užiť turistiku, zatiaľ čo v zime sa môžete lyžovať na zjazdovkách zasnežených Tatier.

Stará Lesná is a village in . Above it lies Tatranská Lomnica and with Skalnaté pleso. Lomnický štít towers above Stará Lesná. The village experiences a lively tourist influx (Peter Kaclík). Founded by the Berzeviczy family in the second half of the 13th century, originally from Tyrol (staralesna.info). The first mention is associated with the year 1294. Historical names include Erdewfalva, Alsoerdewfalwa, Óleszna, Felsöedöfalva, Altwaldorf. In 1787, 508 residents lived in 72 houses, engaged in cattle breeding, linen production, and forest work in the mountains (staralesna.sk). Today, about 750 residents live here. The Astronomical Institute of the Slovak Academy of Sciences has its workplace here. In the future, the discovery of abundant thermal waters through a geothermal well is likely to impact the area (vysoke-.info).

Near the village is the well-known mountain resort Tatranská Lomnica, making Stará Lesná an ideal starting point for hiking, skiing, and other outdoor activities enthusiasts. In the summer, you can enjoy hiking, while in winter, you can ski on the snow-covered slopes of the Tatras.

Stará Lesná to miejscowość na Liptowie. Nad nią znajduje się Tatranská Lomnica z Lomnickým štítem i Skalnatým plesom. Ponad Starou Lesną góruje Lomnický štít. Obszar ten jest bardzo popularny wśród turystów (Peter Kaclík). Miejscowość została założona przez rodzinę Berzeviczy w drugiej połowie XIII wieku, pochodzącą z Tyrolu (staralesna.info). Pierwsza wzmianka datuje się na rok 1294. Historyczne nazwy to: Erdewfalva, Alsoerdewfalwa, Óleszna, Felsöedöfalva, Altwaldorf. W 1787 roku mieszkało tu w 72 domach 508 mieszkańców, zajmujących się hodowlą zwierząt, produkcją płótna oraz pracą w lesie na górach (staralesna.sk). Obecnie zamieszkuje ją około 750 osób. Swoją siedzibę ma tu Instytut Astronomiczny Słowackiej Akademii Nauk. W przyszłości możliwe jest wprowadzenie zmian w regionie, ponieważ znaleziono tu wydajne wody termalne za pomocą geotermalnego odwiertu (vysoke-tatry.info).

W pobliżu miejscowości znajduje się znane ośrodek górski Tatranská Lomnica, co czyni Starą Lesną idealnym punktem wyjścia dla miłośników turystyki, narciarstwa i innych outdoorowych aktywności. Latem można cieszyć się wędrówkami, podczas gdy zimą można jeździć na nartach po zasnieżonych stokach Tatr.

Krajina, Slovensko, Tatry, Fotografie

Zamkovského chata – vysokohorská chata v Malej Studenej doline

skala
Hits: 2411

Chatu postavil v rokoch 1942 – 1943 známy horský vodca a horolezec Štefan Zamkovský (vysoketatry.com). Pochádzal z Levoče. V Tatrách začínal ako nosič na Zbojnícku a Téryho chatu. Absolvoval množstvo výstupov, v rokoch 1929 – 1938 vykonal množstvo ťažkých prvovýstupov. V roku 1934 sa stal horským vodcom I. triedy. V roku 1936 sa stal nájomcom na Téryho chate, po piatich rokoch si postavil vlastnú (horydoly.cz). Cez vojnu poskytovala úkryt politickým utečencom, partizánom a židovským rodinám. Po znárodnení (zrejme v roku 1948) bol Zamkovský poverený správou Bílikovej chaty. Po niekoľkých týždňov ho pozbavili miesta a vykázali z Tatier. Odišiel aj s rodinou do Banskej Štiavnice. V roku 1992 bola chata reštituovaná jeho potomkom (vysoketatry.com). Po roku 1948 niesla chata meno Chata kapitána Nálepku (kamnahory.sk). Táto horská chata sa nachádza v ústí Malej Studenej vo Vysokých Tatrách v nadmorskej výške 1475 metrov nad morom. V súčasnosti chata ponúka ubytovanie a občerstvenie pre turistov. Ako zdroj elektrickej energie slúži malá vodná elektráreň na Malom Studenom potoku (wikipedia.sk). Chata je otvorená celoročne, je prístupná turistom z Hrebienka, zo Skalnatého plesa alebo od Téryho chaty (hiking.sk).

The hut was built in 1942-1943 by the renowned mountain guide and climber Štefan Zamkovský (vysoketatry.com). He originated from Levoča. In the Tatras, he started as a porter at Zbojnícka chata and Téryho chata. He completed numerous climbs and made several challenging first ascents between 1929 and 1938. In 1934, he became a first-class mountain guide. In 1936, he became the tenant of Téryho chata, and after five years, he built his own hut (horydoly.cz).

During the war, the hut provided shelter for political refugees, partisans, and Jewish families. After nationalization (presumably in 1948), Zamkovský was entrusted with the management of Bílikova chata. After a few weeks, he was removed from his position and expelled from the Tatras. He left with his family to . In 1992, the hut was restituted to his descendants (vysoketatry.com). After 1948, the hut bore the name Chata kapitána Nálepka (kamnahory.sk).

This mountain hut is located at the mouth of Malá Studená dolina in the High Tatras at an altitude of 1475 meters above sea level. Currently, the hut offers accommodation and refreshments for tourists. A small hydroelectric power plant on Malý Studený potok serves as the source of electricity (wikipedia.sk). The hut is open year-round and is accessible to hikers from Hrebienok, Skalnaté pleso, or Téryho chata (hiking.sk).

Chata została zbudowana w latach 1942-1943 przez znanego przewodnika górskiego i alpinistę Stefana Zamkovskiego (vysoketatry.com). Pochodził z Lewoczy. W Tatrach zaczynał jako tragarz na Zbojnickiej i Téry’ego chaty. Przeszedł wiele wspinaczek, w latach 1929-1938 dokonał wielu trudnych pierwszych wejść. W 1934 roku został przewodnikiem górskim I klasy. W 1936 roku został dzierżawcą chaty Téry’ego, po pięciu latach postawił swoją własną (horydoly.cz). Podczas wojny udzielał schronienia uciekinierom politycznym, partyzantom i żydowskim rodzinom. Po upaństwowieniu (prawdopodobnie w 1948 roku) Zamkovský został powołany do zarządzania chatą Bílikovej. Po kilku tygodniach został pozbawiony miejsca i wygnany z Tatr, wyjechał także z rodziną do Bańskiej Szczawnicy. W 1992 roku chata została zrehabilitowana przez jego potomków (vysoketatry.com). Po 1948 roku chata nosiła nazwę Chaty kapitána Nálepku (kamnahory.sk). Ta górska chata znajduje się u ujścia Małej Studennej Doliny w Wysokich Tatrach na wysokości 1475 metrów nad poziomem morza. Obecnie chata oferuje zakwaterowanie i wyżywienie dla turystów. Jako źródło energii elektrycznej służy mała elektrownia wodna na potoku Małego Studenego (wikipedia.sk). Chata jest otwarta przez cały rok, dostępna dla turystów z Hrebienka, ze Skalnatého plesa lub od chaty Téry’ego (hiking.sk).

Krajina, Slovensko, Typ krajiny, Príroda, Tatry, Hory, Hory, Biotopy, Fotografie

Tatranské Matliare

skala
Hits: 2649

Z Tatranských Matliarov je výhľad predovšetkým na Lomnický štít (). Tatranské Matliare ležia vo výške 885 metrov (vysoke-tatry.info). Žije tu 101 obyvateľov. Maďarský názov je Tátramatlárháza, Matlárháza, nemecký  Tatra-Matlarenau, poľský Tatrzańskie Matlary. Matliare sú rekreačná osada a miestna časť mesta Vysoké . Cez obec preteká Skalnatý potok (Wikipedia). Obec vznikla v roku 1884, ale už v 14. storočí bol v tejto lokalite majer, ktorého osadníkmi boli tirolskí kolonisti (vysoke-tatry.info). Prišli sem z horskej usadlosti Matrei. V kežmarskom archíve sa v listine z roku 1326 spomína ako Martyrumfalua. Osada okolo roku 1360 zanikla, ale zachoval sa názov tejto oblasti – Matreirer laren – horské pasienky Matreičanov. Tento názov sa neskôr menil na Maklar, Mekler, Metler, Matlaren, Matliare, Matlarháza, Tatranské Matliare (Ivan Bohuš). Začiatky terajších Matliarov siahajú do roku 1884, vznikli ako súkromné letovisko Mateja Loischa, ktorý tu v roku 1889 postavil hotel (vysoketatry.com). V roku 1928 vystavali v Matliaroch hotel Esplanade, ktorý sa po II. svetovej vojne stal centrálnym objektom vojenskej ozdravovne. V osemdesiatych rokoch pribudli veľké zotavovne Hutník a Metalurg (vysoke-tatry.info).

Tatranské Matliare sa nachádzajú v Tatranskej kotline v južnej časti Popradského priesmyku, asi 14 km od Popradu. Je odtiaľto nádherný výhľad na Vysoké Tatry.

From Tatranské Matliare, there is a view primarily of (Peter Kaclík). Tatranské Matliare is situated at an altitude of 885 meters (vysoke-tatry.info). There are 101 inhabitants living here. The Hungarian name of the village is Tátramatlárháza, Matlárháza, the German Tatra-Matlarenau, and the Polish Tatrzańskie Matlary. Matliare is a recreational settlement and a local part of the town of . The village is crossed by the Skalnatý potok (Wikipedia). The village was established in 1884, but in the 14th century, there was already a „majer“ (small farming settlement), whose settlers were Tyrolean colonists (vysoke-tatry.info). They came here from the mountain settlement of Matrei. In a document from the Kežmarok archive from 1326, it is mentioned as Martyrumfalua. The settlement around 1360 disappeared, but the name of this area persisted – Matreirer laren – mountain pastures of Matreičanov. This name later changed to Maklar, Mekler, Metler, Matlaren, Matliare, Matlarháza, Tatranské Matliare (Ivan Bohuš). The beginnings of present-day Matliare date back to 1884 when they were established as a private resort by Matej Loischa, who built a hotel here in 1889 (vysoketatry.com). In 1928, the Esplanade Hotel was built in Matliare, which after World War II became the central facility of a military sanatorium. In the eighties, large recovery centers Hutník and Metalurg were added (vysoke-tatry.info).

Tatranské Matliare is located in the Tatranská kotlina in the southern part of the Popradský priesmyk, about 14 km from Poprad. From there, you can enjoy a beautiful view of the High Tatras.

Z Tatranských Matliarov je widok przede wszystkim na Lomnický štít (Peter Kaclík). Tatranské Matliare znajdują się na wysokości 885 metrów (vysoke-tatry.info). Mieszka tu 101 mieszkańców. Węgierska nazwa wioski to Tátramatlárháza, Matlárháza, niemiecka Tatra-Matlarenau, a polska Tatrzańskie Matlary. Matliare to osada rekreacyjna i część miejscowości Vysoké Tatry. Przez wieś przepływa potok Skalnatý (Wikipedia). Wioska powstała w 1884 roku, ale już w XIV wieku istniał w tym miejscu „majer“, którego osadnicy byli tyrolskimi kolonistami (vysoke-tatry.info). Przybyli stąd z górskiej Matrei. W keżmarskim archiwum wspomina się o niej w dokumencie z 1326 roku jako Martyrumfalua. Osada w okolicach 1360 roku zniknęła, ale przetrwała nazwa tego obszaru – Matreirer laren – górskie pastwiska Matreičanov. Ta nazwa później zmieniła się na Maklar, Mekler, Metler, Matlaren, Matliare, Matlarháza, Tatranské Matliare (Ivan Bohuš). Początki współczesnych Matliarov sięgają roku 1884, kiedy powstały jako prywatna miejscowość wypoczynkowa Mateja Loischa, który w 1889 roku wybudował tu hotel (vysoketatry.com). W 1928 roku w Matliaroch zbudowano hotel Esplanade, który po II wojnie światowej stał się głównym obiektem wojskowego sanatorium. W latach osiemdziesiątych dodano duże ośrodki wypoczynkowe Hutník i Metalurg (vysoke-tatry.info).

Tatranské Matliare znajdują się w kotlinie Tatrzańskiej, w południowej części Przesmyku Popradzkiego, około 14 km od Popradu. Stąd roztacza się piękny widok na Wysokie Tatry.

Ivan Bohuš, 1996: Od A po Z o názvoch Vysokých Tatier, Štátne TANAPu, Tatranská Lomnica, ISBN 80-967522-7-8

,