Múzeum kysuckej dediny

Vodné dielo Nová Bystrica je pamätníkom obyvateľstvu zatopených obcí Harvelka a Riečnica. Bolo postavené v rokoch 1983-1989. Vodná nádrž je v najhlbšom mieste hlboká 52 metrov, zatopená plocha je približne 181,4 hektára a obsahuje okolo 34 miliónov metrov kubických vody (starabystrica.sk). Dedinou Harvelka viedla pôvodná cesta spájajúca Kysuce s Oravou. V roku 1962 došlo v riečnickej osade Leskové k masívnemu zosuvu pôdy, zosunulo sa cca milión m³ pôdy (Informačná tabuľa). Vodné dielo je situované v Bystrickej doline, patrí do Chránenej krajinnej oblasti Kysuce. Západnú časť tvoria Javorníky, Turzovská vrchovina a Moravsko-sliezske Beskydy. Východnú časť tvoria Kysucké Beskydy, Kysucká vrchovina a Oravské Beskydy (kysuce.sk) Hlavným účelom je zabezpečenie stáleho odberu vody pre úpravňu vody, na zásobovanie pitnou vodou. Zníženie povodňovej vlny, sanitárny prietok, hydroenergetický potenciál pre elektrárne. Priemerný ročný úhrn zrážok je 932 mm. Objekty vodného diela sú predovšetkým zemná priehrada, injekčná chodba, nádrž a združený funkčný objekt (novabystrica.sk). Niekoľko objektov zo zatopených obcí bolo prevezených do Múzea kysuckej dediny vo Vychylovke (starabystrica.sk). V priestore zatopených obcí sa natočilo niekoľko filmov, napr. Pole neorané, Povstalecká história a Sedím na konári a je mi dobre (starabystrica.sk). Okolo priehrady je vybudovaná cykloturistická trasa (mojekysuce.sk).

The Nová Bystrica reservoir serves as a memorial to the inhabitants of the flooded villages of Harvelka and Riečnica. It was constructed between 1983 and 1989. The reservoir reaches a depth of 52 meters at its deepest point, covers approximately 181.4 hectares, and holds around 34 million cubic meters of water (starabystrica.sk). The original road connecting the Kysuce and Orava regions passed through the village of Harvelka. In 1962, a massive landslide occurred in the Leskové settlement near Riečnica, displacing approximately one million cubic meters of soil (Information Board). The reservoir is located in the Bystrica valley within the Kysuce Protected Landscape Area. To the west lie the Javorníky Mountains, Turzovská vrchovina, and Moravian-Silesian Beskids; to the east, the Kysucké Beskydy, Kysucká vrchovina, and Oravské Beskydy (kysuce.sk). Its primary purpose is to ensure a steady water supply for water treatment plants and drinking water distribution, mitigate flood waves, maintain sanitary flows, and harness hydroelectric power potential. The average annual precipitation is 932 mm. The reservoir complex includes an earth-fill dam, an injection tunnel, a reservoir, and a combined functional structure (novabystrica.sk). Several structures from the flooded villages were moved to the Museum of Kysuce Village in Vychylovka (starabystrica.sk). The area of the flooded villages served as a filming location for several movies, including Pole neorané, Povstalecká história, and Sedím na konári a je mi dobre (starabystrica.sk). A cycling route has been built around the reservoir (mojekysuce.sk).

Zbiornik wodny Nová Bystrica stanowi pomnik ku pamięci mieszkańców zatopionych wsi Harvelka i Riečnica. Został wybudowany w latach 1983–1989. W najgłębszym miejscu osiąga 52 metry głębokości, a powierzchnia zalewu wynosi około 181,4 hektara, mieszcząc około 34 milionów metrów sześciennych wody (starabystrica.sk). Przez wieś Harvelka prowadziła pierwotna droga łącząca region Kysuce z Orawą. W 1962 roku w osadzie Leskové koło Riečnicy doszło do ogromnego osunięcia ziemi o objętości około miliona metrów sześciennych (Tablica informacyjna). Zbiornik znajduje się w dolinie Bystrzycy, w obszarze Chronionego Krajobrazu Kysuce. Zachodnią część otaczają Jaworniki, Wyżyna Turzovska oraz Beskidy Morawsko-Śląskie, a wschodnią Beskidy Kysuckie, Wyżyna Kysucka oraz Beskidy Orawskie (kysuce.sk). Głównym celem zbiornika jest zapewnienie stałego poboru wody dla stacji uzdatniania i zaopatrzenia w wodę pitną, redukcja fali powodziowej, przepływ sanitarny oraz wykorzystanie potencjału hydroenergetycznego. Średnie roczne opady wynoszą 932 mm. Obiekty zbiornika obejmują przede wszystkim zaporę ziemną, chodnik iniekcyjny, zbiornik oraz zintegrowany obiekt funkcjonalny (novabystrica.sk). Kilka obiektów z zatopionych wsi przeniesiono do Muzeum Wsi Kysuckiej w Vychylovce (starabystrica.sk). Na terenie zatopionych miejscowości nakręcono kilka filmów, m.in. Pole neorané, Povstalecká história oraz Sedím na konári a je mi dobre (starabystrica.sk). Wokół zbiornika poprowadzono trasę rowerową (mojekysuce.sk).

Odkazy

2015

Skanzen – múzeum kysuckej dediny prezentuje sídelnú krajiny, spôsob života, ľudovú kultúru a architektúru v období 19. a začiatku 20. storočia, vychádzajúcu z valašskej a kopaničiarskej formy osídľovania. Takmer 11 km dlhý zachovaný úsek lesnej železnice je národnou kultúrnou pamiatkou. Technicky a pamiatkovo najcennejšou časťou železnice je úvraťový systém na prekonávanie väčšieho prevýšenia na krátkom úseku. Je to jeden z dvoch takýchto systémov, ktoré sa do súčasnosti zachovali v Európe. Poľnohospodárske políčka pri domoch prezentujú pôvodný trojpoľný systém hospodárenia, Obnovených bolo aj niekoľko cholvárkov (Informačná tabuľa). Skanzen bol založený v roku 1972. V rámci expozície sa nachádza aj historická lesná úvraťová železnica (kysuckemuzeum.sk). Železnica pôvodne slúžila na zvážanie dreva, začala fungovať pred takmer 100 rokmi a v prevádzke bola do roku 1971. Hlavná trať mala dĺžku 61 km (kysuckemuzeum.sk). Expozícia kysuckej dediny vznikla v roku 1974, aby zachránila pamiatky zo zatopených obcí Riečnica a Harvelka, ktoré padli za obeť vodnej nádrži Nová Bystrica. Presunuli sem 34 stavieb, väčšinou obytných domov, hospodárskych budov, krčmu z Korne, dva mlyny a kaplnku. Železnica sa spája s Oravskou lesnou železnicou. Skanzen okrem iného ponúka množstvo sprievodných programov (turisticky.sk).

The open-air museum of the Kysuce village presents the settlement landscape, way of life, folk culture, and architecture during the 19th and early 20th centuries, originating from the Wallachian and hill settlement forms. The nearly 11 km long preserved section of the forest railway is a national cultural monument. The most technically and monumentally valuable part of the railway is the incline system used to overcome significant elevation changes over a short distance. It is one of two such systems that have been preserved in Europe to this day. Agricultural fields near the houses showcase the original three-field farming system. Several charcoal kilns have also been restored (Information Board). The open-air museum was established in 1972. The exhibition also includes a historical forest incline railway (kysuckemuzeum.sk). The railway originally served for timber transportation, starting operations almost 100 years ago and being in operation until 1971. The main line was 61 km long (kysuckemuzeum.sk). The exhibition of the Kysuce village was created in 1974 to preserve the monuments from the flooded villages of Riečnica and Harvelka, which fell victim to the Nová Bystrica reservoir. 34 buildings, mostly residential houses, farm buildings, a tavern from Korna, two mills, and a chapel were relocated here. The railway is connected with the Orava forest railway. In addition to other attractions, the open-air museum offers a variety of accompanying programs (turisticky.sk).

Skansen – muzeum wsi kysuckiej prezentuje krajobraz osadniczy, sposób życia, kulturę ludową i architekturę z XIX i początku XX wieku, wywodzącą się z form osadnictwa wołoskiego i góralskiego. Zachowany niemal 11-kilometrowy odcinek leśnej kolei jest narodowym zabytkiem kultury. Technicznie i zabytkowo najcenniejszą częścią kolei jest system pochylniowy używany do pokonywania znacznych różnic wysokości na krótkim odcinku. Jest to jeden z dwóch takich systemów, które zachowały się w Europie do dziś. Pola uprawne obok domów prezentują pierwotny system uprawy trójpolowej. Odtworzono także kilka pieców węglowych (Tablica informacyjna). Skansen został założony w 1972 roku. W skład ekspozycji wchodzi także historyczna kolej leśna (kysuckemuzeum.sk). Kolej pierwotnie służyła do transportu drewna, rozpoczęła działalność prawie 100 lat temu i była w użyciu do 1971 roku. Główna linia miała długość 61 km (kysuckemuzeum.sk). Ekspozycja wsi kysuckiej powstała w 1974 roku, aby zachować zabytki z zalanych wsi Riečnica i Harvelka, które padły ofiarą zbiornika Nová Bystrica. Przeniesiono tu 34 budynki, głównie domy mieszkalne, budynki gospodarcze, karczmę z Korna, dwa młyny i kaplicę. Kolej jest połączona z Oravską leśną koleją. Oprócz innych atrakcji, skansen oferuje wiele programów towarzyszących (turisticky.sk).

Odkazy