Kysucká lesná železnica

Oravská Lesná sa rozprestiera na Lesnianskej planine, najzápadnejšej časti Podbeskydskej vrchoviny v nadmorskej výške okolo 800 metrov nad morom. Patrí medzi najchladnejšie miesta na Slovensku (Wikipedia). Rozloha obce je asi 65 km². Obec je zložená z viacerých osád, ktoré sa nachádzajú aj v okolitých kopcoch. Osady: Pribišská, Bučina, Tanečník. Ústredie, Brišovka, Flajšová, Jasenovská, Demänová. Oravská Lesná existuje od 23.7.1731. Zakladateľom obce je gróf Juraj Erdödy mladší. Skutočným zakladateľom bol Ján Mutnianský, bol aj prvým richtárom Oravskej Lesnej, ktorá sa vtedy nazývala Erdöd. Obyvatelia používali názov Erdútka, čo sa používalo až do konca roka 1945 (oravskalesna.sk). V obci pôsobí folklórny súbor Fľajšovan, detský folklórny súbor Magurka, folklórne skupiny Fľajšovanček a Tanečník, ľudová hudba bratov Chudobovcov (oravskalesna.sk).

Zachovali sa tu mnohé tradície a remeslá – výroba syrových korbáčikov, pečenie vianočných oblátok a trubičiek, rezbárstvo, detský nábytok, pletené výrobky z papiera, výroba prírodných mydiel, bižutérie zo živice, maľba na hodváb, šperkárstvo, drotárstvo, maľovanie, výroba pečených čajov, dekorácií z látok, vypiľovanie z dreva (oravskalesna.sk). V roku 1919 bola dokončená výstavba lesnej železničky. V roku 1925 bola dokončená úvraťová prepojovacia trať s Kysuckou lesnou železnicou (Wikipedia).

Oravská Lesná stretches across the Lesnianska Plain, the westernmost part of the Podbeskydska Highlands, at an altitude of around 800 meters above sea level. It is one of the coldest places in Slovakia (Wikipedia). The area of the village is about 65 km2. The village consists of several settlements, which are also located in the surrounding hills. Settlements: Pribišská, Bučina, Tanečník. Ústredie, Brišovka, Flajšová, Jasenovská, Demänová. Oravská Lesná has existed since July 23, 1731. The founder of the village was Count Juraj Erdödy the Younger. The real founder was Ján Mutnianský, who was also the first mayor of Oravska Lesna, which was then called Erdöd. The inhabitants used the name Erdútka, which was used until the end of 1945 (oravskalesna.sk). In the village, there is a folklore ensemble Fľajšovan, children’s folklore ensemble Magurka, folklore groups Fľajšovanček and Tanečník, folk music of the Chudobovci brothers (oravskalesna.sk).

Many traditions and crafts have been preserved here – production of cheese whips, baking of Christmas wafers and tubes, woodcarving, children’s furniture, paper products, production of natural soaps, resin jewelry, silk painting, jewelry making, wireworking, painting, baking of teas, fabric decorations, wood carving (oravskalesna.sk). In 1919, the construction of a forest narrow-gauge railway was completed. In 1925, a connecting track with the Kysucká Forest Railway was completed (Wikipedia).

Oravská Lesná sprawia wrażenie na Lesnianskiej Płaskowyżu, najbardziej na zachodnim krańcu Podbeskydskej Górskiej, na wysokości około 800 metrów nad poziomem morza. Jest to jedno z najchłodniejszych miejsc na Słowacji (Wikipedia). Powierzchnia wsi wynosi około 65 km2. Wieś składa się z kilku osiedli, które znajdują się również na okolicznych wzgórzach. Osiedla: Pribišská, Bučina, Tanečník. Ústredie, Brišovka, Flajšová, Jasenovská, Demänová. Oravská Lesná istnieje od 23.7.1731 roku. Założycielem wsi był hrabia Juraj Erdödy młodszy. Rzeczywistym założycielem był Ján Mutnianský, który był także pierwszym wójtem Oravskej Lesnej, która wtedy nosiła nazwę Erdöd. Mieszkańcy używali nazwy Erdútka, która była używana aż do końca 1945 roku (oravskalesna.sk). We wsi działa zespół folklorystyczny Fľajšovan, dziecięcy zespół folklorystyczny Magurka, grupy folklorystyczne Fľajšovanček i Tanečník, ludowa muzyka braci Chudobovcov (oravskalesna.sk).

Wiele tradycji i rzemiosł zostało tu zachowanych – wytwarzanie serowych batonów, pieczenie bożonarodzeniowych opłatków i rurki, rzeźbiarstwo, meble dziecięce, wyroby papierowe, produkcja naturalnych mydeł, biżuteria z żywicy, malowanie na jedwabiu, jubilerstwo, kowalstwo, malowanie, wypiekanie herbaty, dekoracje z tkanin, wycinanie drewna (oravskalesna.sk). W 1919 roku zakończono budowę leśnej kolei wąskotorowej. W 1925 roku ukończono połączenie z Kysucką leśną kolejową (Wikipedia).

Odkazy

2015

Začiatkom 20. storočia sa Oravský komposesorát rozhodol riešiť dopravu dreva a preto vybudovať lesnú železnicu, ktorá bude schopná prekonať členitý reliéf. Projekt bol vyhotovený v čase 1. svetovej vojny. Vďaka vojnovým zajatcom bola trať z Oravskej Lesnej do Lokce 27.7.1918 spustená. V roku 1924 bolo schválené napojenie na Kysuckú lesnú železnicu, aby sa dosiahlo spojenie na verejnú železničnú sieť. 60 km dlhé spojenie Oščadnica – Lokca bolo dokončené 1.12.1926 (oravskemuzeum.sk). V druhej polovici 60-tych rokov 20. storočia lesná železnica bola v porovnaní z nákladnými automobilmi málo pružná a drahá. Navyše došlo ku opotrebovaniu a k nedostatku náhradných dielov pre desaťročia už nevyrábané lokomotívy. V roku 1969 lesnú železnicu uzavreli. Vyhlásenie Kysucko – oravskej lesnej železnice v úseku Chmúra – Beskyd – Tanečník za kultúrnu pamiatku v roku 1972 zabránilo jej likvidácii, ktorá bola pôvodne naplánovaná. Z pôvodných viac ako 110 km bolo ponechaných 8 km. OLŽ na úseku Byskyd – Tanečník. O záchranu pamiatky sa starali predovšetkým dobrovoľníci. V roku 1986 správu prevzalo Oravské múzeum. V roku 1997 povodne ťažko poškodili trať a narušila tak výrazným spôsobom rekonštrukčné aktivity. K obnove aktivít došlo v roku 2003. Práce sa začali v novembri 2005 a trvali do októbra 2007. Vykonalo sa množstvo prác, okrem iného sa na sedle Beskyd vybudovala vyhliadková veža. 31.5.2008 bola trať slávnostne otvorená po 36 rokoch (oravskemuzeum.sk).

At the beginning of the 20th century, the Orava Composesorat decided to address the transportation of wood by building a forest railway capable of overcoming the rugged terrain. The project was prepared during World War I. Thanks to prisoners of war, the track from Oravska Lesna to Lokca was inaugurated on July 27, 1918. In 1924, the connection to the Kysucka Forest Railway was approved to achieve a link to the public railway network. The 60 km connection from Osadnica to Lokca was completed on December 1, 1926 (oravskemuzeum.sk). In the second half of the 1960s, compared to heavy trucks, the forest railway was inflexible and expensive. Moreover, there was wear and a lack of spare parts for locomotives that had not been manufactured for decades. In 1969, the forest railway was closed. The declaration of the Kysucko-Orava forest railway section Chmura – Beskyd – Tanečník as a cultural monument in 1972 prevented its liquidation, which was originally planned. Out of the original over 110 km, only 8 km remained – OLŽ in the Beskyd – Tanečník section. Volunteers, primarily, took care of preserving the monument. In 1986, the Orava Museum took over the management. In 1997, floods severely damaged the track, significantly disrupting reconstruction activities. The restoration took place in 2003. The work started in November 2005 and lasted until October 2007. Numerous tasks were performed, including the construction of an observation tower on the Beskyd saddle. On May 31, 2008, the track was ceremonially reopened after 36 years (oravskemuzeum.sk).

Na początku XX wieku Komposesorat Orava postanowił zająć się transportem drewna, budując leśną kolej zdolną pokonywać urozmaicony krajobraz. Projekt został opracowany podczas I wojny światowej. Dzięki jeńcom wojennym tor z Oravskej Lesnej do Lokcy został oddany do użytku 27 lipca 1918 roku. W 1924 roku zatwierdzono połączenie z Kysucką Koleją Leśną, aby uzyskać dostęp do publicznej sieci kolejowej. 60-kilometrowe połączenie z Oščadnica do Lokcy zostało ukończone 1 grudnia 1926 roku (oravskemuzeum.sk). W drugiej połowie lat 60. XX wieku leśna kolej była mało elastyczna i kosztowna w porównaniu z ciężarówkami. Ponadto doszło do zużycia i braku części zamiennych dla lokomotyw, których nie produkowano od dziesięcioleci. W 1969 roku kolej leśna została zamknięta. Deklaracja uznania odcinka Kysucko-Oravskej kolei leśnej Chmúra – Beskyd – Tanečník za pomnik kultury w 1972 roku zapobiegła jego likwidacji, która pierwotnie była planowana. Z pierwotnych ponad 110 km pozostało tylko 8 km – OLŽ na odcinku Beskyd – Tanečník. O zachowanie zabytku troszczyli się przede wszystkim ochotnicy. W 1986 roku zarządzanie przejęło Muzeum Orava. W 1997 roku powodzie poważnie uszkodziły tor, znacznie zakłócając działania rekonstrukcyjne. Prace renowacyjne rozpoczęły się w 2003 roku. Prace rozpoczęły się w listopadzie 2005 roku i trwały do października 2007 roku. Wykonano wiele prac, w tym zbudowano taras widokowy na siodle Beskyd. 31 maja 2008 roku tor został uroczyście ponownie otwarty po 36 latach (oravskemuzeum.sk).

Iné lesné železnice