Krajina, Slovensko, Obce, Slovenské, Tatry, Fotografie

Starý Smokovec – administratívne centrum Vysokých Tatier

skala
Hits: 4427

Starý Smokovec som navštívil už veľakrát. Pred rokmi som sa chodil sem lyžovať na Hrebienok.

Názov možno odvodiť od pohanského kultu slovanského Zmoka, patróna hutníkov, ktorí tu od laténskej doby tavili železnú rudu. V polovici 13. storočia poskytli husté okolo prameňov obyvateľom podtatranských dedín spoľahlivý úkryt pred tatárskymi hordami a približne o dve storočia neskôr ich opäť úspešne ochránili pred husitmi, ktorí zo západu prenikli do podtatranskej oblasti (vysoketatry.sk). Je najstaršou tatranskou osadou. Leží na úbočí Slavkovského štítu. V roku 1793 bola postavená v blízkosti prameňov horáreň a poľovnícka chata Štefana Csákyho (vysoketatry.com). Štefan Csáky bol iliašovský veľkostatkár a Starý Smokovec založil. Iniciátorom bol evanjelický farár Tomáš Tobiáš Mauksch (vysoketatry.sk).

Ku rozvoju Smokovca došlo v polovici 19. storočia za nájomcu Juraja Rainera, kedy boli postavené prvé väčšie hotely a reštaurácie a aj vodoliečebné zariadenie (vysoketatry.com). V tomto období sa rozvinula vodoliečba na základe smokoveckej kyselky (vysoketatry.sk). Rokom 1904 sa datuje výstavba Grandhotelu (vysoketatry.com). Starý Smokovec je administratívnym centrom Vysokých Tatier. Sídli tu Tatranská horská služba. Starý Smokovec je aj významným dopravným uzlom. Z neho ide lanovka do lyžiarskeho strediska Hrebienok (tanap.sk). Sú tu sústredené obchody, niektoré banky, horská služba, cestovné kancelárie (e-tatry.szm.com).

I have visited Stary Smokovec many times. Years ago, I used to come here to ski on Hrebienok.

The name of the village may be derived from the pagan Slavic cult of Zmok, the patron saint of metallurgists, who smelted iron ore here since the La Tène period. In the mid-13th century, the dense forests around the springs provided reliable shelter for the inhabitants of the sub-Tatra villages from the Tatar hordes. Approximately two centuries later, they successfully protected them again from the Hussites, who penetrated the sub-Tatra region from the west (vysoketatry.sk). It is the oldest settlement in the Tatras. It lies on the slope of Slavkovský Peak. In 1793, a mountain lodge and hunting lodge of Štefan Csáky were built near the springs (vysoketatry.com). Štefan Csáky was an Iliašovce estate owner, and he founded Stary Smokovec. The initiator was the evangelical pastor Tomáš Tobiáš Mauksch (vysoketatry.sk).

The development of Smokovec took place in the mid-19th century under the lessee Juraj Rainer, when the first larger hotels, restaurants, and spa facilities were built (vysoketatry.com). During this period, balneotherapy based on the Smokovec acidulous water flourished (vysoketatry.sk). The construction of Grandhotel dates back to 1904 (vysoketatry.com). Stary Smokovec is the administrative center of the High Tatras. The Tatra Mountain Service is located here. Stary Smokovec is also a significant transportation hub. From here, a cable car goes to the Hrebienok ski resort (tanap.sk). There are concentrated shops, some banks, mountain services, and travel agencies (e-.szm.com).

Starý Smokovec odwiedziłem już wiele razy. Lata temu przychodziłem tu, aby jeździć na nartach na Hrebienoku.

Nazwa wioski może pochodzić od pogańskiego kultu słowiańskiego Zmoka, patrona hutników, którzy tu od czasów lateńskich topili żelazną rudę. W połowie XIII wieku gęste lasy wokół źródeł zapewniły mieszkańcom wiosek podtatrankich niezawodne schronienie przed tatarskimi hordami, a około dwóch wieków później ponownie skutecznie ich ochroniły przed husytami, którzy przedostali się do obszaru podtatrankiego od zachodu (vysoketatry.sk). To najstarsza osada w Tatrach. Leży na zboczu Sławkowskiego Szczytu. W 1793 roku w pobliżu źródeł zbudowano schronisko górskie i chatę myśliwską Stefana Csáky’ego (vysoketatry.com). Stefan Csáky był właścicielem majątku Iliašovce i założył Stary Smokovec. Inicjatorem był ewangelicki pastor Tomáš Tobiáš Mauksch (vysoketatry.sk).

Rozwój Smokowca nastąpił w połowie XIX wieku za dzierżawcy Juraja Rainera, gdy zbudowano pierwsze większe hotele, restauracje i uzdrowisko (vysoketatry.com). W tym okresie rozwinięto balneoterapię na bazie kwasówki smokowieckiej (vysoketatry.sk). Budowę Grandhotelu datuje się na rok 1904 (vysoketatry.com). Stary Smokovec jest centrum administracyjnym Wysokich Tatr. Znajduje się tu Tatrzańska Służba Górska. Stary Smokovec to także istotny węzeł komunikacyjny. Stąd kursuje kolejka linowa do ośrodka narciarskiego Hrebienok (tanap.sk). Skupiają się tu sklepy, niektóre banki, usługi górskie i biura podróży (e-tatry.szm.com).

Krajina, Slovensko, Tatry, Fotografie

Tatranská Kotlina

skala
Hits: 2696

V katastri Tatranskej Kotliny sa nachádza Belianska jaskyňa. Obec s ňou priamo bytostne súvisí. Už rok po objavení v roku 1881 začala výstavba. Tatranská kotlina je najnižšie položená tatranská osada na úpätí Kobylieho Bujačieho vrchu. Osadu založilo mesto Spišská Belá. Do konca 19. storočia bolo postavených 31 budov. Počas 1. svetovej sa tu liečili frontoví vojaci. Po vojne sa osada dostala do rúk podnikateľovi Ondřichovi a neskôr lekárnikovi Ctiborovi Zelenému. Ten zriadil liečebňu tuberkulózy pre menej náročnú klientelu. V medzivojnovom období tento ústav neoficiálne nazývali aj železničiarskym sanatóriom. Od roku 1948 sú všetky kúpeľné objekty súčasťou Odborného Liečebného ústavu respiračných chorôb (vysoketatry.sk). Liečia sa v nich nešpecifické ochorenia dýchacieho ústrojenstva. Využíva sa aj speleoterapia (Terem). Tatranská Kotlina leží vo výške 760 metrov nad morom (vysoke-tatry.info).

In the cadastral area of Tatranská Kotlina, you will find the Belianska Cave. The village is intimately connected with it. Just a year after the discovery of the cave in 1881, construction began. Tatranská Kotlina is the lowest-lying Tatra settlement at the foot of Kobylí Bujací vrch. The settlement was founded by the town of Spišská Belá. By the end of the 19th century, 31 buildings had been constructed. During World War I, frontline soldiers were treated here. After the war, the settlement came into the hands of entrepreneur Ondřich and later pharmacist Ctibor Zelený. He established a tuberculosis sanatorium for a less demanding clientele. In the interwar period, this facility was unofficially called the railway sanatorium. Since 1948, all spa facilities have been part of the Specialist Institute for the Treatment of Respiratory Diseases (vysoketatry.sk). They treat non-specific diseases of the respiratory system and also utilize speleotherapy (Terem). Tatranská Kotlina is located at an altitude of 760 meters above sea level (vysoke-.info).

W katastrze Tatranskiej Kotliny znajduje się Jaskinia Beliańska. Wioska jest z nią ściśle związana. Już rok po odkryciu jaskini w 1881 roku rozpoczęła się budowa. Tatranská Kotlina to najniżej położona osada tatrzańska u podnóża Kobylí Bujací vrch. Osadę założyło miasto Spišská Belá. Do końca XIX wieku wybudowano tu 31 budynków. W czasie I wojny światowej leczono tutaj żołnierzy frontowych. Po wojnie osada trafiła w ręce przedsiębiorcy Ondřicha, a później farmaceuty Ctibora Zelenego. Ten założył sanatorium gruźlicze dla mniej wymagającej klienteli. W okresie międzywojennym to miejsce nieoficjalnie nazywano także sanatorium kolejowym. Od 1948 roku wszystkie obiekty uzdrowiskowe są częścią Specjalistycznego Instytutu Leczenia Chorób Oddechowych (vysoketatry.sk). Leczone są tu choroby nieokreślone układu oddechowego, stosuje się także speleoterapię (Terem). Tatranská Kotlina leży na wysokości 760 metrów nad poziomem morza (vysoke-tatry.info).

Krajina, Zahraničie, Typ krajiny, Mestá, Zahraničné mestá, Mestá, Fotografie

Zakopane – goralské aj lyžiarske stredisko Vysokých Tatier

skala
Hits: 4193

Zakopane je známe turistické stredisko južného Poľska. Dá sa povedať, že je vstupnou bránou pre Vysoké Tatry. Je tu známe lyžiarske stredisko, mostík. Videl som tu, ostatne aj v iných obciach v Poľsku, že tu bývajú inak, ako zopár kilometrov ďalej na Slovensku. sú tu stavané veľkorysejšie, nie sú tak strašne na husto ako u nás. Myslí sa na to, že tu chcú ľudia aj žiť a nielen prežívať. Nevidel som tu toľko vysokých múrov, brán, všetko sa mi tu videlo otvorenejšie, prístupnejšie. Veľmi mi to udrelo do očí, asi aj preto, že som odtiaľto sa vracal na cez Oravu. Všimol som si aj to, že ľudia sú tu pokojnejší, zrejme aj tolerantnejší. Minimálne na za volantom. Leží v v regióne Podhale. Je centrom goralskej kultúry, populárnou destináciou pre horolezectvo, a turistiku. V 17. storočí je spomínané ako Zakopisko. V 19. storočí bolo centrom ťažobného a hutníckeho priemyslu. Zakopane hostilo viackrát majstrovstvá sveta v klasickom lyžovaní, v biatlone, svetový pohár v lyžovaní, zimnú univerziádu apod. (Wikipedia.en). Býva prezývané zimným hlavným mestom Poľska. Zároveň je najvyššie položeným mestom v Poľsku. Poprad a Vysoké sú partnerskými mestami (Wikipedia.cz). Najfrekventovanejšou ulicou je Krupówki, kde sa dajú ochutnať tradičné syrové oscypki (Repta). Už v 19. storočí sa drevených kaviarničkach Zakopaneho schádzal poľská intelektuálna a umelecká elita. Bolo výhodné ukázať sa v Zakopanom – prírodnom a vidieckom protipóle Krakova, Varšavy (sme.sk).

Zakopane is a well-known tourist resort in southern Poland. It can be said that it serves as the gateway to the High Tatras. The town is famous for its ski resort and bridge. I noticed, not only here but also in other towns in Poland, that people live differently than just a few kilometers away in Slovakia. The houses are more generously built, and the density is not as high as it is with us. There is a consideration for people to live here and not just survive. I didn’t see as many high walls, gates; everything seemed more open and accessible to me. It caught my eye a lot, probably because I was returning to Slovakia from there through . I also noticed that people here are calmer, probably more tolerant, at least behind the wheel. It is located in the Podhale region. It is the center of the highland culture, a popular destination for mountaineering, skiing, and hiking. In the 17th century, it was mentioned as Zakopisko. In the 19th century, it was a center of mining and metallurgical industry. Zakopane hosted several world championships in classical skiing, biathlon, the Ski World Cup, the Winter Universiade, etc. (Wikipedia.en). It is known as the winter capital of Poland and, at the same time, is the highest-located city in Poland. Poprad and the High Tatras are partner cities (Wikipedia.cz). The most frequented street is Krupówki, where you can taste traditional smoked oscypek cheese (Repta). In the 19th century, Polish intellectual and artistic elites gathered in the wooden cafes of Zakopane. It was advantageous to show up in Zakopane – the natural and rural counterpart to Krakow and Warsaw (sme.sk).

Zakopane to znane ośrodek turystyczny w południowej Polsce. Można powiedzieć, że pełni rolę bramy do Wysokich Tatr. Miasto jest znane z ośrodka narciarskiego i mostu. Zauważyłem, nie tylko tutaj, ale także w innych miastach w Polsce, że ludzie żyją inaczej niż kilka kilometrów dalej na Słowacji. Domy są tu budowane bardziej hojnie, a gęstość zabudowy nie jest tak duża jak u nas. Myśli się tutaj o tym, żeby ludzie chcieli żyć, a nie tylko przetrwać. Nie zauważyłem tu tylu wysokich murów, bram; wszystko wydało mi się bardziej otwarte i dostępne. Bardzo mi to rzuciło się w oczy, prawdopodobnie dlatego, że wracałem stąd na Słowację przez Orawę. Zauważyłem również, że ludzie tutaj są spokojniejsi, prawdopodobnie bardziej tolerancyjni, przynajmniej za kierownicą. Miasto leży w regionie Podhale. To centrum kultury góralskiej, popularny cel wspinaczek, narciarstwa i turystyki. W XVII wieku wymieniano je jako Zakopisko. W XIX wieku było centrum przemysłu górniczego i hutniczego. Zakopane było miejscem wielokrotnego organizowania mistrzostw świata w narciarstwie klasycznym, biathlonie, Pucharu Świata w narciarstwie, Zimowej Uniwersjady, itp. (Wikipedia.en). Jest nazywane zimową stolicą Polski i jednocześnie najwyżej położonym miastem w Polsce. Poprad i Wysokie Tatry są miastami partnerskimi (Wikipedia.cz). Najbardziej uczęszczaną ulicą jest Krupówki, gdzie można skosztować tradycyjnych wędzonych serów oscypek (Repta). Już w XIX wieku polska elita intelektualna i artystyczna zbierała się w drewnianych kawiarniach Zakopanego. Korzystne było pojawienie się w Zakopanem – naturalnym i wiejskim odpowiednikiem Krakowa i Warszawy (sme.sk).“

Krajina, Slovensko, Tatry, Fotografie

Dolný Smokovec

skala
Hits: 2368

Dolný Smokovec sa nachádza dva km od Starého Smokovca. Poskytuje možnosti ubytovania, priamo v obci sa nachádza vlek a lyžiarsky svah pre začiatočníkov. V lete poskytuje možnosti cyklistiky (vysoke-tatry.travel). Dolný Smokovec sa počas prvej svetovej nazýval Nižný Smokovec. Maďarský názov pre obec je Alsó-Tátrafüred, nemecký Unterschmecks. Je najväčším tatranským strediskom liečby detskej tuberkulózy a respiračných chorôb. Nachádzajú sa tu , ktoré využívali miestne rašelinové bahno, kosodrevinové a teplé uhličité kúpele. Založenie sa spája s kežmarským učiteľom Jozefom Bohušom v roku 1881. Väčšinu budov v obci projektoval architekt Gedeon Majunke zo Spišskej Soboty. Na začiatku 1. svetovej vojny sa stal majiteľom Dolného Smokovca Krajinský ústav pre zaopatrovanie invalidov a zriadil tu Vojenskú liečebňu tuberkulózy. V roku 1919 sa toto zariadenie transformovalo na Ústav pre liečbu detskej tuberkulózy. V medzivojnovom období v Dolnom Smokovci vyrástlo niekoľko menších rodinných penziónov a rodinných . Od roku 2004 je Šrobárov ústav detskej tuberkulózy a respiračných chorôb neštátnym zdravotníckym zariadením, neziskovou organizáciou, ktorá poskytuje verejnoprospešné služby. Poskytuje špecializovanú, ústavnú a ambulantnú liečebno – preventívnu starostlivosť a diferenciálnu diagnostiku najmä v oblasti detskej pneumoftizeológie, imunoalergológie a cystickej fibrózy. Od roku 2009 ústav rozšíril svoju činnosť o poskytovanie jednodňovej zdravotnej starostlivosti v odbore detská chirurgia. V roku 2010 pribudol odbor detská otorinolaryngológia (Wikipedia).

Dolný Smokovec is located two kilometers from Starý Smokovec. It provides accommodation options, and there is a ski lift and a ski slope for beginners directly in the village. In the summer, it offers opportunities for cycling (vysoke-.travel). During the First World War, Dolný Smokovec was called Nižný Smokovec. The Hungarian name for the village is Alsó-Tátrafüred, and in German, it is Unterschmecks. It is the largest resort in the High Tatras for the treatment of pediatric tuberculosis and respiratory diseases. There are spas that utilized local peat mud, heather, and warm carbonated baths. The establishment of the village is associated with the teacher Jozef Bohuš from Kežmarok in 1881. Most of the buildings in the village were designed by architect Gedeon Majunke from Spišská Sobota. At the beginning of World War I, Dolný Smokovec became the property of the Country Institute for the Provision of Invalids and established a Military Tuberculosis Hospital there. In 1919, this facility transformed into the Institute for the Treatment of Pediatric Tuberculosis. In the interwar period, several smaller family pensions and homes were built in Dolný Smokovec. Since 2004, the Šrobár Institute for Pediatric Tuberculosis and Respiratory Diseases has been a non-state healthcare facility, a non-profit organization providing public benefit services. It offers specialized, institutional, and outpatient treatment and preventive care, as well as differential diagnostics, especially in the field of pediatric pneumophthisiology, immunology, and cystic fibrosis. Since 2009, the institute has expanded its activities to provide one-day health care services in pediatric surgery. In 2010, the pediatric otolaryngology department was added (Wikipedia).

Dolný Smokovec znajduje się dwa kilometry od Starého Smokovca. Oferuje możliwości zakwaterowania, w samej wsi znajduje się wyciąg narciarski i stok narciarski dla początkujących. Latem oferuje możliwości rowerowych wycieczek (vysoke-tatry.travel). Dolný Smokovec był nazywany Nižný Smokovec podczas I wojny światowej. Węgierska nazwa wsi to Alsó-Tátrafüred, niemiecka Unterschmecks. Jest największym ośrodkiem leczenia gruźlicy i chorób oddechowych w Tatrach. Znajdują się tutaj kąpieliska, które wykorzystywały lokalne błota torfowe, kosodrzewinowe i kąpiele wodne z gazem. Założenie wsi wiąże się z nauczycielem z Kežmarku, Jozefem Bohušem, w 1881 roku. Większość budynków w miejscowości zaprojektował architekt Gedeon Majunke ze Spišskiej Soboty. Na początku I wojny światowej właścicielem Dolnego Smokovca został Krajowy Instytut Obsługi Inwalidów, a utworzono tu Sanatorium Wojskowe na gruźlicę. W 1919 roku to urządzenie przekształciło się w Instytut Leczenia Dziecięcej Gruźlicy. W okresie międzywojennym w Dolnym Smokovcu powstało kilka mniejszych rodzinnych pensjonatów i domów rodzinnych. Od 2004 roku Instytut Šrobár na gruźlicę i choroby oddechowe u dzieci jest niepaństwowym zakładem opieki zdrowotnej, organizacją non-profit, która świadczy usługi publiczne. Oferuje specjalistyczną, instytucjonalną i ambulatoryjną opiekę leczniczą i profilaktyczną oraz diagnostykę różnicową głównie w obszarze pneumoftizeologii dziecięcej, immunologii alergicznej i mukowiscydozy. Od 2009 roku instytut rozszerzył swoją działalność o świadczenie jednodniowej opieki zdrowotnej w dziedzinie chirurgii dziecięcej. W 2010 roku dodano dziedzinę otorynolaryngologii dziecięcej (Wikipedia).

Krajina, Zahraničie, Fotografie

Trybsz

skala
Hits: 1994

Trybsz sa nachádza v oblasti Podhale. Tatry, ktoré sa nachádzajú, čo by kameňom dohodil, tvoria impozantnú kulisu. V zimných mesiacoch sa z Trybszu stáva lyžiarske a snowboardové centrum.

Trybsz je spišská dedina, nachádzajúca sa v južnej časti Poľska, pri hranici zo Slovenskom. Slovenský názov pre obec je Tribš, maďarsky Újterebes, Tribs, nemecky Treibs. Pôvodne bola takmer výlučne osídlená slovenským etnikom, bola súčasťou Uhorska. Anektovaná bola v roku 1945 Poľskom (Wikipedia). Spomína sa od 16. storočia, patril majiteľom hradu Dunajec – dnes Niedzica. Žije tu 833 obyvateľov (Wikipedia PL).

Trybsz is located in the Podhale region. The Tatra Mountains, situated just a stone’s throw away, create an impressive backdrop. During the winter months, Trybsz transforms into a skiing and snowboarding center.

Trybsz is a village located in the southern part of Poland, near the border with Slovakia. The Slovak name for the village is Tribš, in Hungarian, it is Újterebes or Tribs, and in German, it’s Treibs. Originally, it was almost exclusively settled by the Slovak ethnic group and was part of Hungary. It was annexed by Poland in 1945 (Wikipedia). It has been mentioned since the 16th century and belonged to the owners of Dunajec Castle, which is known as Niedzica today. The village is home to 833 inhabitants (Wikipedia PL).

Trybsz to słowacka wieś spišska położona w południowej części Polski, przy granicy ze Słowacją. Słowacka nazwa wsi to Tribš, węgierska to Újterebes lub Tribs, a niemiecka to Treibs. Początkowo była ona niemal wyłącznie zamieszkana przez grupę etniczną Słowaków i była częścią Węgier. W 1945 roku została anektowana przez Polskę (Wikipedia). Jest wspominana od XVI wieku i należała do właścicieli Zamku Dunajec, obecnie znanego jako Niedzica. W wiosce mieszka 833 mieszkańców (Wikipedia PL).